Σαράντα ημέρες μετά το Μπλόκο της Κοκκινιάς, οι κάτοικοι συγκεντρώθηκαν στην Οσία Ξένη για να τιμήσουν τους νεκρούς τους. Η γερμανική κατοχή, όμως, θα άφηνε πίσω της ακόμη μία αιματηρή σελίδα στην ιστορία της ευρύτερης περιοχής του Πειραιά.
Η 24η Σεπτεμβρίου 1944 έμεινε στην ιστορία της Κοκκινιάς ως ο «ματωμένος απόηχος» του Μπλόκου της 17ης Αυγούστου.
Σαράντα περίπου ημέρες μετά μία από τις πιο τραγικές στιγμές της Κατοχής, χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην πλατεία της Οσίας Ξένης, στο σημερινό κέντρο της Νίκαιας, για την επιμνημόσυνη δέηση στη μνήμη όσων είχαν εκτελεστεί στο Μπλόκο της Κοκκινιάς. Δεν συμμετείχαν μόνο κάτοικοι της περιοχής. Στην Κοκκινιά είχαν φτάσει αντιπροσωπείες και πολίτες από άλλες συνοικίες του Πειραιά και της Αθήνας, με στεφάνια και λάβαρα.
Η πόλη εξακολουθούσε να βρίσκεται σε βαθύ πένθος. Σχεδόν κάθε γειτονιά είχε θρηνήσει νεκρούς, συλληφθέντες ή ανθρώπους που είχαν οδηγηθεί στα στρατόπεδα.
Τα πολυβόλα στη Δεξαμενή
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες που συγκεντρώνει η ΕΡΤ, γερμανικές δυνάμεις είχαν τοποθετήσει πολυβόλα στον λόφο της Δεξαμενής. Πηγές και μαρτυρίες αναφέρουν επίσης την παρουσία Ελλήνων συνεργατών των δυνάμεων Κατοχής.
Όταν ολοκληρώθηκε η επιμνημόσυνη δέηση και η πλατεία παρέμενε γεμάτη κόσμο, άρχισαν οι πυροβολισμοί εναντίον του συγκεντρωμένου πλήθους.
Ο απολογισμός ήταν και πάλι αιματηρός.
Η ΕΡΤ καταγράφει 10 νεκρούς και 35 τραυματίες, αριθμοί που συναντώνται και σε μεταγενέστερες αναφορές για τα γεγονότα. Ωστόσο, άλλες ιστορικές πηγές δίνουν ελαφρώς διαφορετικούς αριθμούς θυμάτων, γι’ αυτό και ο ακριβής απολογισμός δεν θεωρείται απολύτως ενιαίος στη βιβλιογραφία.
Υπάρχει μάλιστα φωτογραφικό ντοκουμέντο του Μιχάλη Νικολινάκου από την 24η Σεπτεμβρίου 1944, στο οποίο αποτυπώνονται οι στιγμές μετά τον πολυβολισμό και διακρίνονται θύματα στην περιοχή της συγκέντρωσης.
Ανάμεσα στα θύματα ένας 16χρονος
Ένας από τους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους εκείνη την ημέρα ήταν ο Αθανάσιος Κ. Χαμπιλίδης, μόλις 16 ετών.
Η μνήμη του διατηρείται μέχρι σήμερα με μαρμάρινη αναμνηστική πλάκα στο κτίριο της ΧΑΝ, στη συμβολή των οδών Θείρων και Κασταμονής στη Νίκαια. Ο Δήμος Νίκαιας–Αγίου Ιωάννη Ρέντη συμπεριλαμβάνει κάθε χρόνο το σημείο στις εκδηλώσεις μνήμης για τα γεγονότα του Μπλόκου.
Η Κοκκινιά και ο Πειραιάς της Κατοχής
Η Νέα Κοκκινιά είχε ήδη αποτελέσει ξεχωριστό δήμο από τον Πειραιά, όμως κοινωνικά και ιστορικά παρέμενε άρρηκτα συνδεδεμένη με την ευρύτερη πειραϊκή περιοχή.
Οι κάτοικοι των εργατικών και προσφυγικών συνοικιών του Πειραιά είχαν έντονη παρουσία στην Αντίσταση και τα γεγονότα της Κοκκινιάς συγκλόνισαν ολόκληρη την περιοχή.
Η επίθεση της 24ης Σεπτεμβρίου 1944 συνέβη μάλιστα ενώ η γερμανική κατοχή πλησίαζε ήδη στο τέλος της. Λιγότερο από τρεις εβδομάδες αργότερα, στις 12 Οκτωβρίου 1944, οι γερμανικές δυνάμεις θα αποχωρούσαν από την Αθήνα.
Όμως, για την Κοκκινιά, η απελευθέρωση θα ερχόταν αφού είχε προηγηθεί ακόμη μία αιματηρή Κυριακή.
Η 24η Σεπτεμβρίου παραμένει μέχρι σήμερα ημέρα μνήμης για εκείνους που πήγαν να τιμήσουν τους νεκρούς του Μπλόκου και βρέθηκαν και οι ίδιοι απέναντι στα πολυβόλα.
