Για τους παλιότερους Πειραιώτες, το καλοκαιρινό μπάνιο δεν απαιτούσε αυτοκίνητο, ταξίδι ή έξοδο από την πόλη. Η θάλασσα βρισκόταν δίπλα στις γειτονιές τους και οι ακτές του Πειραιά αποτελούσαν καθημερινό τόπο συνάντησης, παιχνιδιού και ξεκούρασης.
Η Φρεαττύδα και τα Βοτσαλάκια είναι οι δύο παραλίες που διατηρούν μέχρι σήμερα πιο έντονα αυτήν τη σχέση της πόλης με τη θάλασσα. Στις παλιές φωτογραφίες, όμως, η εικόνα τους είναι διαφορετική. Λουόμενοι στις ακτές, ξύλινες εγκαταστάσεις, μικρές βάρκες και ένας Πειραιάς με σαφώς λιγότερα κτίρια και αυτοκίνητα.
Στη Φρεαττύδα υπήρχαν οργανωμένα σημεία για μπάνιο κατά μήκος της ακτής, ακόμη και στην περιοχή όπου σήμερα βρίσκεται η πλατεία Παπανικολή και αναπτύσσεται η Μαρίνα Ζέας. Η θάλασσα αποτελούσε συνέχεια της γειτονιάς και όχι απλώς το τοπίο που έβλεπε κανείς πίσω από έναν δρόμο ή μια μαρίνα.
Στα Βοτσαλάκια, κάτω από την Καστέλλα, κατέβαιναν καθημερινά εκατοντάδες κάτοικοι του Πειραιά και των γύρω περιοχών. Η ακτή συνδέθηκε όχι μόνο με το μπάνιο, αλλά και με την άθληση, τη βόλτα και τη διασκέδαση. Κοντά της βρισκόταν και η περίφημη «Σπηλιά του Παρασκευά», η οποία για μια περίοδο αποτέλεσε ένα από τα γνωστότερα κέντρα της αθηναϊκής νύχτας.
Ακόμη και το Μικρολίμανο δεν είχε πάντοτε τη σημερινή εικόνα μιας πυκνοδομημένης ζώνης εστίασης. Φωτογραφίες του 1928 δείχνουν καρέκλες και τραπεζάκια πάνω στην αμμουδιά, λίγα κτίρια στην πλαγιά της Καστέλλας και μια ακτή πολύ πιο ανοιχτή προς τον κόσμο.
Με τις δεκαετίες, οι επιχωματώσεις, οι μαρίνες, οι δρόμοι και η οικοδόμηση άλλαξαν το παραλιακό μέτωπο. Ορισμένες μικρές ακτές εξαφανίστηκαν, άλλες περιορίστηκαν και άλλες μετατράπηκαν σε οργανωμένους χώρους αναψυχής.
Οι σημερινές αναπλάσεις στη Φρεαττύδα και στα Βοτσαλάκια επαναφέρουν τη συζήτηση για τη σχέση του Πειραιά με τις ακτές του. Όχι μόνο ως μέρη για μπάνιο, αλλά ως δημόσιους χώρους που πρέπει να παραμένουν προσβάσιμοι και ζωντανοί.
Ο Πειραιάς μπορεί να έγινε μεγαλύτερος, πυκνότερος και πιο θορυβώδης. Η παλιά του συνήθεια, όμως, δεν χάθηκε εντελώς. Κάθε καλοκαίρι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που κατεβαίνουν με τα πόδια στη θάλασσα, όπως έκαναν οι προηγούμενες γενιές.
