Την ώρα που το ιστορικό εργοστάσιο Κεράνη ετοιμάζεται να αποκτήσει νέα ζωή, ένα ακόμη σημαντικό κτίριο της βιομηχανικής ιστορίας του Πειραιά εξακολουθεί να παραμένει εγκαταλελειμμένο και βαριά τραυματισμένο από επανειλημμένες πυρκαγιές.
Πρόκειται για το επιβλητικό πολυώροφο κτίριο στη συμβολή της λεωφόρου Αθηνών–Πειραιώς με την οδό Δημητρίου Μουτσοπούλου, ακριβώς δίπλα στις εγκαταστάσεις της παλιάς καπνοβιομηχανίας Κεράνη.
Οι παλιοί Μύλοι Γεωργή–Νικολετόπουλου
Παρά το γεγονός ότι σε αρκετά δημοσιεύματα το κτίριο παρουσιάζεται απλώς ως «παλιό κτίριο του Κεράνη», τα διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία το συνδέουν με το βιομηχανικό συγκρότημα των Μύλων Γεωργή–Νικολετόπουλου.
Η εταιρεία «Γεωργής και Νικολετόπουλος Α.Ε.» εμφανίζεται σε παλιές καταγραφές πειραϊκών βιομηχανιών με έδρα στη λεωφόρο Αθηνών 35. Στο συγκρότημα λειτουργούσαν αλευρόμυλοι, ενώ κυρίαρχο στοιχείο του ήταν το πολυώροφο κτίριο που διατηρείται μέχρι σήμερα ως κέλυφος.
Η αρχιτεκτονική του παραπέμπει στη βιομηχανική αρχιτεκτονική των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα, με συμμετρική όψη, κατακόρυφα ανοίγματα και νεοκλασικίζοντα διακοσμητικά στοιχεία. Η συχνή περιγραφή του ως «νεοκλασικού» δεν είναι απόλυτα ακριβής, καθώς πρόκειται πρωτίστως για βιομηχανικό κτίριο.
Σε παλαιότερη επιστημονική καταγραφή του βιομηχανικού αποθέματος του Πειραιά, το ακίνητο στη συμβολή Δημητρίου Μουτσοπούλου και Αθηνών–Πειραιώς 35 καταγραφόταν ήδη σε κακή κατάσταση, με χρήση βιομηχανίας ή βιοτεχνίας.
Πως ήταν στα καλά του χρόνια : https://www.facebook.com/groups/industry.archaeology/posts/3088003888039074/
Η μεγάλη πυρκαγιά του 2012
Τα ξημερώματα της 26ης Σεπτεμβρίου 2012 εκδηλώθηκε μεγάλη πυρκαγιά στο εγκαταλελειμμένο εξαώροφο κτίριο.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της εποχής, η φωτιά ξέσπασε περίπου στις 05:10 και πήρε γρήγορα μεγάλες διαστάσεις. Για την κατάσβεσή της κινητοποιήθηκαν 27 πυροσβέστες με εννέα οχήματα, ενώ οι πρώτες πληροφορίες ανέφεραν ότι το κτίριο καιγόταν ολοσχερώς.
Η πυρκαγιά προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στο εσωτερικό του, αφήνοντας σε μεγάλο βαθμό μόνο τις εξωτερικές όψεις του να στέκονται.
Εδώ φωτογραφία απο τη φωτιά : http://www.koutouzis.gr/foties.peiraias.htm
Νέα πυρκαγιά το 2024
Στις 25 Μαρτίου 2024 σήμανε ξανά συναγερμός στην ίδια περιοχή. Φωτιά εκδηλώθηκε σε εγκαταλελειμμένο κτίριο επί της οδού Μουτσοπούλου, δίπλα στο παλιό εργοστάσιο Κεράνη.
Στο σημείο επιχείρησαν εννέα πυροσβέστες με τρία οχήματα, ενώ λόγω της πυρκαγιάς διακόπηκε προσωρινά η κυκλοφορία στη λεωφόρο Αθηνών–Πειραιώς, στο ύψος της οδού Νικολετοπούλου.
Οι αναφορές των μέσων ενημέρωσης δεν ταυτοποίησαν με ιστορική ακρίβεια το ακίνητο, ωστόσο η θέση που περιγράφηκε συμπίπτει με το παλιό βιομηχανικό συγκρότημα δίπλα στον Κεράνη.
Παραμένει ένα άδειο και επικίνδυνο κέλυφος
Η σημερινή εικόνα είναι αποκαλυπτική. Η στέγη και μεγάλο μέρος των εσωτερικών πατωμάτων έχουν καταρρεύσει ή καταστραφεί, τα παράθυρα παραμένουν ανοιχτά και ουσιαστικά διατηρείται μόνο το εξωτερικό κέλυφος του πολυώροφου κτιρίου.
Παρά τη σημαντική θέση του στην είσοδο του Πειραιά και την ιστορική του αξία, μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί δημοσίως κάποιο ώριμο σχέδιο αποκατάστασης και επανάχρησής του. Δεν έχει επίσης εντοπιστεί επίσημη ανακοίνωση επενδυτή ή σαφές χρονοδιάγραμμα αξιοποίησης.
Αδιευκρίνιστο παραμένει και το ιδιοκτησιακό καθεστώς του ακινήτου, όπως και το εάν το σωζόμενο κέλυφος διαθέτει επίσημο θεσμικό χαρακτηρισμό ως διατηρητέο. Η ιστορική και αρχιτεκτονική αξία ενός κτιρίου δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι προστατεύεται από συγκεκριμένη απόφαση χαρακτηρισμού.
Η μεγάλη αντίθεση με τον Κεράνη
Η εγκατάλειψη των παλιών Μύλων γίνεται ακόμη πιο έντονη εξαιτίας της επένδυσης που βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη στο γειτονικό εργοστάσιο Κεράνη.
Το Keranis Residences προβλέπει τη μετατροπή της παλιάς καπνοβιομηχανίας σε συγκρότημα μικτής χρήσης με 408 κατοικίες, καταστήματα, χώρους εστίασης, γραφεία και εγκαταστάσεις ευεξίας. Η ολοκλήρωση του έργου έχει τοποθετηθεί χρονικά την άνοιξη του 2028.
Έτσι, μέσα στο ίδιο οικοδομικό και ιστορικό περιβάλλον, δημιουργούνται δύο εντελώς διαφορετικές εικόνες: από τη μία ένα μεγάλο βιομηχανικό ακίνητο που αποκαθίσταται και από την άλλη ένα γειτονικό μνημείο της παραγωγικής ιστορίας του Πειραιά που παραμένει καμένο, αφύλακτο και αναξιοποίητο.
Η ανάπλαση του Κεράνη θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αφετηρία για τη διάσωση και των υπόλοιπων ιστορικών βιομηχανικών κτιρίων της περιοχής. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος οι παλιοί Μύλοι να συνεχίσουν να καταρρέουν μέχρι να απομείνει μόνο η ανάμνησή τους.
Το ερώτημα που παραμένει είναι σαφές: ποιος έχει σήμερα την ευθύνη για το ακίνητο και υπάρχει πραγματικό σχέδιο για την προστασία και αξιοποίησή του πριν από την επόμενη πυρκαγιά;
