Η Β΄ Πειραιώς είναι μία από τις εκλογικές περιφέρειες που αποτυπώνουν ίσως πιο χαρακτηριστικά τις πολιτικές μεταβολές της Μεταπολίτευσης.
Από τις εργατικές συνοικίες του Πειραιά μέχρι τη Σαλαμίνα, η περιοχή γνώρισε την κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ, την ισχυρή και διαχρονική παρουσία του ΚΚΕ, την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και την εμφάνιση πολλών μικρότερων κομμάτων κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης.
Από τα έδρανα της Βουλής ως εκπρόσωποι της Β΄ Πειραιώς πέρασαν παράλληλα προσωπικότητες με ευρύτερη παρουσία στην πολιτική και δημόσια ζωή της χώρας: η Μελίνα Μερκούρη, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μανώλης Γλέζος, ο Κώστας Λαλιώτης, ο Γιάννης Καψής, ο Παναγιώτης Λαφαζάνης και πολλοί ακόμη.
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί ο Γιάννης Τραγάκης. Εξελέγη για πρώτη φορά στην περιοχή στις πρώτες εκλογές της Μεταπολίτευσης το 1974 και, ύστερα από πολλές –όχι συνεχόμενες– κοινοβουλευτικές θητείες, παραμένει βουλευτής Β΄ Πειραιώς και το 2026.
Ποιες περιοχές περιλαμβάνει σήμερα η Β΄ Πειραιώς
Η σημερινή Β΄ Εκλογική Περιφέρεια Πειραιώς αποτελείται από πέντε δήμους:
Κερατσινίου–Δραπετσώνας, Κορυδαλλού, Νίκαιας–Αγίου Ιωάννη Ρέντη, Περάματος και Σαλαμίνας.
Η αναφορά σε επτά διαφορετικές περιοχές που συναντάται σε παλαιότερα κείμενα οφείλεται στο γεγονός ότι Νίκαια και Ρέντης, όπως και Κερατσίνι και Δραπετσώνα, αποτελούσαν παλαιότερα χωριστούς δήμους.
Στις εκλογές του 2023 η Β΄ Πειραιώς ήταν οκταεδρική.
1974 – Οι πρώτες εκλογές της Μεταπολίτευσης
Στις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974 η σημερινή Β΄ Πειραιώς δεν εμφανιζόταν ακόμη με τη σημερινή ονομασία. Η επίσημη καταγραφή της Βουλής τη χαρακτηρίζει «Υπόλοιπον πρώην Δήμου Πειραιώς».
Με τη Νέα Δημοκρατία εξελέγησαν οι Ταρσή Μπουγά, Ηλίας Βουγιουκλάκης, Παντελής Καλογιάννης, Γιάννης Τραγάκης και Αναστάσιος Νεράντζης.
Με την Ένωση Κέντρου–Νέες Δυνάμεις (ΕΚ–ΝΔ) οι Νικόλαος Παπαπολίτης και Δημήτριος Διαμαντίδης.
Με το ΚΚΕ ο Δημήτριος Γόντικας.
Αυτό διορθώνει ένα από τα λάθη της παλαιότερης καταγραφής, όπου οι δύο βουλευτές της ΕΚ–ΝΔ εμφανίζονταν ως βουλευτές της ΕΔΗΚ, ονομασία που καθιερώθηκε μεταγενέστερα.
1977 – Η Μελίνα Μερκούρη στη Β΄ Πειραιώς
Στις εκλογές της 20ής Νοεμβρίου 1977 η Β΄ Πειραιώς απέκτησε πλέον τη γνωστή της ονομασία.
Με τη Νέα Δημοκρατία εξελέγησαν οι Φώτιος Χρηματόπουλος, Γεώργιος Μπουγάς και Γιάννης Τραγάκης. Με το ΠΑΣΟΚ η Μελίνα Μερκούρη, ο Παναγιώτης Κρητικός και ο Παντελής Νικολαΐδης. Με την ΕΔΗΚ ο Ιωάννης Χατζής και με το ΚΚΕ ο Δημήτριος Γόντικας.
Κατά τη διάρκεια της περιόδου υπήρξαν τρεις αλλαγές. Ο Νικόλαος Παπαπολίτης αντικατέστησε τον Ιωάννη Χατζή τον Μάιο του 1978, ο Νίκανδρος Κεπέσης τον Δημήτριο Γόντικα τον Ιούλιο του ίδιου έτους και ο Άγγελος Περδικούρης κατέλαβε την έδρα του Παντελή Νικολαΐδη μετά τον θάνατό του στις 29 Οκτωβρίου 1979.
1981 – Μελίνα Μερκούρη και Μίκης Θεοδωράκης
Οι εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981 έφεραν τη μεγάλη νίκη του ΠΑΣΟΚ και μία από τις πιο χαρακτηριστικές συνθέσεις στην ιστορία της Β΄ Πειραιώς.
Με το ΠΑΣΟΚ εκπροσώπησαν την περιοχή οι Παναγιώτης Κρητικός, Μελίνα Μερκούρη, Χρήστος Φωτίου, Ευάγγελος Πεντάρης και Δημήτριος Διαμαντίδης.
Με τη Νέα Δημοκρατία οι Ηλίας Βουγιουκλάκης και Γεώργιος Μπουγάς.
Με το ΚΚΕ εξελέγη ο Μίκης Θεοδωράκης.
Έτσι, στην ίδια εκλογική περιφέρεια συνυπήρξαν κοινοβουλευτικά δύο από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της μεταπολεμικής ελληνικής πολιτιστικής ζωής: η Μελίνα Μερκούρη και ο Μίκης Θεοδωράκης.
1985 – Ο Μανώλης Γλέζος βουλευτής Β΄ Πειραιώς
Στις εκλογές της 2ας Ιουνίου 1985 στη Β΄ Πειραιώς εξελέγη και ο Μανώλης Γλέζος με το ΠΑΣΟΚ.
Την περιφέρεια εκπροσώπησαν επίσης οι Παναγιώτης Κρητικός, Χρήστος Φωτίου και Ευάγγελος Πεντάρης από το ΠΑΣΟΚ, οι Ηλίας Βουγιουκλάκης, Γεώργιος Μπουγάς και Δημήτριος Πάλλας από τη Νέα Δημοκρατία και ο Νικόλαος Καλούδης από το ΚΚΕ.
Ο Γλέζος ανεξαρτητοποιήθηκε λίγες ημέρες μετά τις εκλογές και την 1η Ιανουαρίου 1987 παραιτήθηκε από το βουλευτικό αξίωμα. Τη θέση του κατέλαβε ο Δημήτριος Διαμαντίδης. Η αντικατάσταση καταγράφεται και επίσημα από τη Βουλή.
Ιούνιος 1989
Στις εκλογές της 18ης Ιουνίου 1989 εξελέγησαν με το ΠΑΣΟΚ οι Γρηγόρης Νιώτης, Παναγιώτης Κρητικός και Ευάγγελος Αστράκος, με τη Νέα Δημοκρατία οι Ηλίας Βουγιουκλάκης, Γεώργιος Μπουγάς και Γιάννης Τραγάκης και με τον Συνασπισμό οι Νικόλαος Καλούδης και Νικόλαος Γαλανός.
Νοέμβριος 1989
Η αδυναμία σχηματισμού σταθερής κυβέρνησης οδήγησε ξανά στις κάλπες στις 5 Νοεμβρίου 1989.
Με τη Νέα Δημοκρατία εξελέγησαν οι Γιάννης Τραγάκης, Αναστάσιος Νεράντζης και Γεώργιος Μπουγάς.
Με το ΠΑΣΟΚ οι Γρηγόρης Νιώτης, Ιωάννης Διαμαντίδης, Παναγιώτης Κρητικός και Ευάγγελος Αστράκος.
Με τον Συνασπισμό ο Νικόλαος Γαλανός.
1990
Στις εκλογές της 8ης Απριλίου 1990 η Νέα Δημοκρατία εξέλεξε τους Γιάννη Τραγάκη, Ηλία Βουγιουκλάκη και Γεώργιο Μπουγά και το ΠΑΣΟΚ τους Γρηγόρη Νιώτη, Παναγιώτη Κρητικό και Ιωάννη Διαμαντίδη.
Ο Νικόλαος Γαλανός είχε εκλεγεί με τον Συνασπισμό και στη συνέχεια ανεξαρτητοποιήθηκε, ενώ από τους Οικολόγους Εναλλακτικούς είχε εκλεγεί η Αναστασία Ανδρεαδάκη, την οποία αντικατέστησε κατά τη διάρκεια της περιόδου η Αικατερίνη Ιατροπούλου.
1993 – Η μεγάλη κυριαρχία του ΠΑΣΟΚ
Στις εκλογές της 10ης Οκτωβρίου 1993 το ΠΑΣΟΚ κυριάρχησε στη Β΄ Πειραιώς.
Εξελέγησαν οι Γρηγόρης Νιώτης, Παναγιώτης Κρητικός, Ιωάννης Διαμαντίδης, Γιάννης Καψής, Νικόλαος Γαλανός και Κανέλλος Λάλος.
Η μοναδική έδρα της Νέας Δημοκρατίας καταλήφθηκε από τον Αναστάσιο Νεράντζη.
1996 – Η είσοδος του Κώστα Λαλιώτη
Στις εκλογές της 22ας Σεπτεμβρίου 1996 εκλέχθηκε για πρώτη φορά στη Β΄ Πειραιώς ο Κώστας Λαλιώτης, ένα από τα ισχυρότερα στελέχη του ΠΑΣΟΚ εκείνης της εποχής.
Μαζί του από το ΠΑΣΟΚ εξελέγησαν οι Γρηγόρης Νιώτης, Ιωάννης Διαμαντίδης, Παναγιώτης Κρητικός, Γιάννης Καψής και Κανέλλος Λάλος.
Με το ΔΗΚΚΙ εξελέγη ο Ιωάννης Αράπης.
Στη Νέα Δημοκρατία είχε εκλεγεί ο Βασίλειος Μπαρμπαγιάννης, ο οποίος κατά τη διάρκεια της περιόδου αντικαταστάθηκε από τον Αναστάσιο Νεράντζη. Η συγκεκριμένη αλλαγή καταγράφεται επίσημα από τη Βουλή.
2000 – Αλλαγή έδρας μέσω Εκλογοδικείου
Στις εκλογές της 9ης Απριλίου 2000 το ΠΑΣΟΚ είχε αρχικά τους Κώστα Λαλιώτη, Γρηγόρη Νιώτη, Δημήτρη Λιντζέρη, Παναγιώτη Κρητικό και Ιωάννη Διαμαντίδη.
Η Νέα Δημοκρατία είχε τους Αναστάσιο Νεράντζη και Βασίλειο Μπαρμπαγιάννη, ενώ ο Συνασπισμός εξέλεξε τον Παναγιώτη Λαφαζάνη.
Ακολούθησε όμως μία χαρακτηριστική εκλογική «καραμπόλα». Μετά τις ενστάσεις και την ανακατανομή εδρών, η Νέα Δημοκρατία έχασε την έδρα του Μπαρμπαγιάννη στη Β΄ Πειραιώς και το ΠΑΣΟΚ απέκτησε επιπλέον έδρα, την οποία κατέλαβε ο Γιάννης Καψής. Παράλληλα η ΝΔ κέρδισε έδρα στην Α΄ Πειραιώς με τον Πέτρο Μαντούβαλο.
2004
Στις εκλογές της 7ης Μαρτίου 2004 η Νέα Δημοκρατία εξέλεξε τέσσερις βουλευτές: Αναστάσιο Νεράντζη, Γιάννη Τραγάκη, Γεώργιο Βασιλείου και Γιάννη Κουράκο.
Το ΠΑΣΟΚ εξέλεξε τους Γρηγόρη Νιώτη, Δημήτρη Λιντζέρη και Ιωάννη Διαμαντίδη.
Με το ΚΚΕ εξελέγη ο Γιάννης Πατσιλινάκος, τον οποίο στη διάρκεια της περιόδου αντικατέστησε η Βέρα Νικολαΐδου.
2007
Στις εκλογές της 16ης Σεπτεμβρίου 2007 με τη Νέα Δημοκρατία εξελέγησαν οι Γιάννης Τραγάκης και Αναστάσιος Νεράντζης.
Με το ΠΑΣΟΚ οι Γρηγόρης Νιώτης, Δημήτρης Λιντζέρης και Ιωάννης Διαμαντίδης, με το ΚΚΕ η Βέρα Νικολαΐδου, με τον ΣΥΡΙΖΑ ο Παναγιώτης Λαφαζάνης και με τον ΛΑΟΣ η Δήμητρα Αράπογλου.
2009
Στις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου 2009 η Β΄ Πειραιώς εκπροσωπήθηκε από τους Γρηγόρη Νιώτη, Δημήτρη Λιντζέρη και Ιωάννη Διαμαντίδη του ΠΑΣΟΚ, τους Γιάννη Τραγάκη και Αναστάσιο Νεράντζη της ΝΔ, τον Παναγιώτη Λαφαζάνη του ΣΥΡΙΖΑ, τη Βέρα Νικολαΐδου του ΚΚΕ και τον πρώην ποδοσφαιριστή Γιώργο Ανατολάκη του ΛΑΟΣ.
Μάιος 2012 – Οκτώ έδρες, επτά κόμματα
Οι εκλογές της 6ης Μαΐου 2012 άλλαξαν ριζικά τον πολιτικό χάρτη.
Εξελέγησαν ο Γιάννης Τραγάκης από τη ΝΔ, οι Παναγιώτης Λαφαζάνης και Τζένη Βαμβακά από τον ΣΥΡΙΖΑ, ο Δημήτρης Λιντζέρης από το ΠΑΣΟΚ, ο Γιάννης Κουράκος από τους Ανεξάρτητους Έλληνες, η Διαμάντω Μανωλάκου από το ΚΚΕ, ο Γιάννης Λαγός από τη Χρυσή Αυγή και η Μαρία Γιαννακάκη από τη Δημοκρατική Αριστερά.
Οι οκτώ έδρες είχαν έτσι μοιραστεί σε επτά διαφορετικά κόμματα, κάτι που αποτυπώνει τον πρωτοφανή κατακερματισμό του πολιτικού συστήματος εκείνη την περίοδο.
Ιούνιος 2012
Στις εκλογές της 17ης Ιουνίου η ΝΔ εξέλεξε τους Γιάννη Τραγάκη και Αναστάσιο Νεράντζη, ο ΣΥΡΙΖΑ τους Παναγιώτη Λαφαζάνη και Τζένη Βαμβακά, οι ΑΝΕΛ τον Γιάννη Κουράκο, η Χρυσή Αυγή τον Γιάννη Λαγό, η ΔΗΜΑΡ τη Μαρία Γιαννακάκη και το ΚΚΕ τη Διαμάντω Μανωλάκου.
Ο Κουράκος ανεξαρτητοποιήθηκε αργότερα, γι’ αυτό στις καταγραφές της τελικής σύνθεσης της Βουλής εμφανίζεται στους Ανεξάρτητους Δημοκρατικούς Βουλευτές.
Ιανουάριος 2015 – Πρώτη θέση ο ΣΥΡΙΖΑ
Στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ κατέκτησε τρεις από τις οκτώ έδρες με τους Παναγιώτη Λαφαζάνη, Νίνα Κασιμάτη και Εύη Καρακώστα.
Από τη ΝΔ εξελέγη ο Γιάννης Τραγάκης, από το ΚΚΕ η Διαμάντω Μανωλάκου, από τη Χρυσή Αυγή ο Γιάννης Λαγός και από τους ΑΝΕΛ ο Δημήτρης Καμμένος.
Το Ποτάμι κέρδισε επίσης μία έδρα. Πρώτος ήταν ο Σταύρος Θεοδωράκης, ο οποίος επέλεξε άλλη εκλογική περιφέρεια και έτσι τη θέση στη Β΄ Πειραιώς κατέλαβε ο Νίκος Ορφανός.
Σεπτέμβριος 2015
Στις δεύτερες εκλογές του 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ διατήρησε τρεις έδρες, αυτή τη φορά με τους Δημήτρη Βίτσα, Νίνα Κασιμάτη και Εύη Καρακώστα.
Η ΝΔ εξέλεξε τον Γιάννη Τραγάκη, το ΚΚΕ τη Διαμάντω Μανωλάκου, η Χρυσή Αυγή τον Γιάννη Λαγό, οι ΑΝΕΛ τον Δημήτρη Καμμένο και η Ένωση Κεντρώων τη Θεοδώρα Μεγαλοοικονόμου.
2019 – Νέα πολιτική ισορροπία
Στις εκλογές της 7ης Ιουλίου 2019 η Νέα Δημοκρατία εξέλεξε τους Δημήτρη Μαρκόπουλο και Γιάννη Τραγάκη.
Ο ΣΥΡΙΖΑ εξέλεξε τρεις: Νίνα Κασιμάτη, Γιάννη Ραγκούση και Τρύφωνα Αλεξιάδη.
Το ΚΚΕ εξέλεξε τη Διαμάντω Μανωλάκου, η Ελληνική Λύση τη Σοφία-Χάιδω Ασημακοπούλου και το ΜέΡΑ25 τη Φωτεινή Μπακαδήμα. Η επίσημη κατάσταση της Βουλής κατά την έναρξη της περιόδου επιβεβαιώνει και τα οκτώ ονόματα.
Μάιος 2023
Στις εκλογές της 21ης Μαΐου 2023 η Νέα Δημοκρατία κέρδισε τρεις έδρες με τους Γιώργο Βρεττάκο, Μιχάλη Λιβανό και Δημήτρη Μαρκόπουλο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δύο, με τους Νίνα Κασιμάτη και Γιάννη Ραγκούση.
Από το ΚΚΕ εξελέγη η Διαμάντω Μανωλάκου, από το ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής ο Δημήτρης Διαμαντίδης και από την Ελληνική Λύση η Σοφία-Χάιδω Ασημακοπούλου. Η επίσημη ανακήρυξη του Αρείου Πάγου καταγράφει ακριβώς αυτή την οκταμελή σύνθεση.
Η Βουλή αυτή, όπως και εκείνες του Μαΐου 2012 και του Ιανουαρίου 2015, είχε πολύ σύντομη ζωή.
Ιούνιος 2023 – Οι «καραμπόλες» των εδρών
Μετά τις εκλογές της 25ης Ιουνίου 2023 και την οριστικοποίηση της κατανομής των εδρών, η τελική σύνθεση της Β΄ Πειραιώς ήταν:
Νέα Δημοκρατία: Γιώργος Βρεττάκος, Μιχάλης Λιβανός, Δημήτρης Μαρκόπουλος και Γιάννης Τραγάκης.
ΣΥΡΙΖΑ: Νίνα Κασιμάτη.
ΚΚΕ: Διαμάντω Μανωλάκου.
Σπαρτιάτες: Αλέξανδρος Ζερβέας.
Ελληνική Λύση: Σοφία-Χάιδω Ασημακοπούλου.
Η περίπτωση της όγδοης έδρας είχε προκαλέσει σύγχυση αμέσως μετά τις εκλογές. Αρχικά είχε αναφερθεί ως εκλεγμένος ο Χρήστος Αρίδας της Πλεύσης Ελευθερίας, όμως η τελική ανακατανομή αφαίρεσε την έδρα από την Πλεύση και την έδωσε στη Νέα Δημοκρατία, με αποτέλεσμα την επιστροφή του Γιάννη Τραγάκη στη Βουλή.
Η μεγάλη αλλαγή του 2025 – Κενή μία έδρα της Β΄ Πειραιώς
Στις 10 Ιουνίου 2025 το Εκλογοδικείο έκανε δεκτές ενστάσεις σε βάρος τριών βουλευτών των Σπαρτιατών και αποφάσισε την έκπτωσή τους από το βουλευτικό αξίωμα.
Ανάμεσά τους ήταν ο βουλευτής Β΄ Πειραιώς Αλέξανδρος Ζερβέας.
Το ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο είναι ότι το δικαστήριο αποφάσισε πως οι τρεις έδρες δεν θα αναπληρωθούν αλλά θα παραμείνουν κενές. Έτσι η Βουλή συνέχισε με 297 βουλευτές και η Β΄ Πειραιώς, παρότι εκλογικά είναι οκταεδρική, έμεινε με επτά εν ενεργεία εκπροσώπους.
Νέα αλλαγή το 2026 – Ανεξάρτητη η Νίνα Κασιμάτη
Μία ακόμη πολύ πρόσφατη αλλαγή σημειώθηκε τον Αύγουστο του 2026.
Η Νίνα Κασιμάτη τέθηκε εκτός της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ και στις 27 Αυγούστου η αλλαγή ανακοινώθηκε επίσημα στο Προεδρείο της Βουλής. Έκτοτε διατηρεί την έδρα της Β΄ Πειραιώς ως ανεξάρτητη βουλευτής.
Ποιοι είναι σήμερα οι βουλευτές της Β΄ Πειραιώς
Τον Σεπτέμβριο του 2026 η επίσημη ιστοσελίδα της Βουλής καταγράφει επτά εν ενεργεία βουλευτές Β΄ Πειραιώς:
Γιώργος Βρεττάκος – Νέα Δημοκρατία
Μιχάλης Λιβανός – Νέα Δημοκρατία
Δημήτρης Μαρκόπουλος – Νέα Δημοκρατία
Γιάννης Τραγάκης – Νέα Δημοκρατία
Διαμάντω Μανωλάκου – ΚΚΕ
Σοφία-Χάιδω Ασημακοπούλου – Ελληνική Λύση
Νίνα Κασιμάτη – Ανεξάρτητη
Η όγδοη έδρα παραμένει κενή μετά την έκπτωση του Αλέξανδρου Ζερβέα.
Από το 1974 στο 2026 – Μισός αιώνας πολιτικής ιστορίας
Η ιστορία της Β΄ Πειραιώς είναι πολύ περισσότερο από ένας κατάλογος εκλεγμένων βουλευτών.
Στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης στη Βουλή έφτασαν από την περιοχή προσωπικότητες όπως η Μελίνα Μερκούρη και ο Μίκης Θεοδωράκης. Το 1985 εξελέγη ο Μανώλης Γλέζος. Στη δεκαετία του 1990 η περιφέρεια εξελίχθηκε σε ένα από τα ισχυρά προπύργια του ΠΑΣΟΚ, φτάνοντας το 1993 να δίνει έξι από τις επτά έδρες του στο κόμμα.
Στη συνέχεια αναδείχθηκαν πρόσωπα όπως ο Κώστας Λαλιώτης, ο Γρηγόρης Νιώτης, ο Ιωάννης Διαμαντίδης και ο Παναγιώτης Λαφαζάνης.
Η οικονομική και πολιτική κρίση άλλαξε εντελώς την εικόνα: τον Μάιο του 2012 οι οκτώ έδρες μοιράστηκαν μεταξύ επτά κομμάτων, ενώ από το 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε η ισχυρότερη δύναμη στην περιοχή.
Από το 2019 η Νέα Δημοκρατία ανέκτησε σημαντικό μέρος της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης και στις δεύτερες εκλογές του 2023 έφτασε τελικά στις τέσσερις από τις οκτώ έδρες.
Υπάρχει όμως και μία εξαιρετικά σπάνια ιστορική συνέχεια: ο Γιάννης Τραγάκης εμφανίζεται στον επίσημο κατάλογο των βουλευτών της περιοχής τόσο το 1974 όσο και το 2026, με ενδιάμεσες περιόδους κατά τις οποίες δεν ήταν βουλευτής. Πρόκειται για χρονικό εύρος άνω του μισού αιώνα ανάμεσα στην πρώτη εκλογή και τη σημερινή κοινοβουλευτική παρουσία του.
Πηγές: Βουλή των Ελλήνων – Συνθέσεις Κοινοβουλευτικών Περιόδων, Υπουργείο Εσωτερικών, Άρειος Πάγος – ανακηρύξεις εκλογών, αρχείο PireasPiraeus.com.
