Ο Πειραιάς δεν είναι πόλη του χιονιού. Είναι πόλη της θάλασσας, του λιμανιού, των πλοίων και της αδιάκοπης κίνησης. Κι όμως, αν κάποιος παρατηρήσει προσεκτικά την ιστορία της πόλης, θα διαπιστώσει ότι το χιόνι δεν εμφανίζεται τυχαία. Αντίθετα, όταν ο Πειραιάς πρόκειται να ντυθεί στα λευκά, αυτό συμβαίνει σχεδόν πάντα στο ίδιο χρονικό παράθυρο.
Το δεύτερο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου, από τις 10 έως τις 20 του μήνα, αποτελεί διαχρονικά το πιο «επικίνδυνο» δεκαήμερο για χιονόπτωση στο λιμάνι. Το μοτίβο αυτό δεν αφορά μία εποχή ή μία γενιά. Επαναλαμβάνεται εδώ και σχεδόν δύο αιώνες και επιβεβαιώνεται από τα ίδια τα γεγονότα.
Στις 16 Φεβρουαρίου 1925 σημειώθηκε χιονόστρωση στον Πειραιά. Στις 14 και 15 Φεβρουαρίου 1934 γράφτηκε η πιο σκληρή σελίδα της μετεωρολογικής ιστορίας της πόλης, με τη θερμοκρασία να κατρακυλά στους –8 βαθμούς Κελσίου και το χιόνι να προκαλεί ζημιές και παραλύση. Στις 22 και 23 Φεβρουαρίου 1992 ο Πειραιάς καλύφθηκε ολικά από χιόνι, σε έναν από τους πιο γενικευμένους χιονιάδες του τέλους του 20ού αιώνα.
Στις 12 και 13 Φεβρουαρίου 2004, ανήμερα Τσικνοπέμπτη, το χιόνι στρώθηκε ξανά στην πόλη, με ύψος που έφτασε τα πέντε με έξι εκατοστά. Στις 17 και 18 Φεβρουαρίου 2008 ο Πειραιάς βίωσε τη μεγαλύτερη χιονόπτωση του 21ου αιώνα, με εικόνες που θύμιζαν πόλεις της κεντρικής Ευρώπης. Και στις 16 Φεβρουαρίου 2021, η κακοκαιρία «Μήδεια» έντυσε ξανά το λιμάνι στα λευκά, αποδεικνύοντας ότι το φαινόμενο δεν ανήκει στο παρελθόν.
Κακοκαιρία “Μήδεια” : Εικόνες και videos από το χιονισμένο Πειραιά
Εικόνες από το χιονισμένο Πειραιά της 17ης και της 18ης Φεβρουαρίου
Εικόνες απο το Χιονιά του 2004 στον Πειραιά
Έξι μεγάλες χιονοπτώσεις, σε τρεις διαφορετικούς αιώνες, όλες συγκεντρωμένες στο ίδιο δεκαήμερο. Για μια παραθαλάσσια πόλη, αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί σύμπτωση. Ο Φεβρουάριος είναι ο μήνας κατά τον οποίο οι ψυχρές αέριες μάζες από τα Βαλκάνια και την ανατολική Ευρώπη έχουν φτάσει στο αποκορύφωμά τους. Δεν είναι απλώς κρύες, αλλά βαθιά ψυχρές, με χαμηλές θερμοκρασίες σε όλα τα επίπεδα της ατμόσφαιρας.
Την ίδια στιγμή, ο Σαρωνικός παραμένει σχετικά θερμός. Η θάλασσα διατηρεί θερμοκρασίες που δημιουργούν έντονη υγρασία, το βασικό «καύσιμο» για χιονόπτωση. Αυτή η αντίθεση είναι καθοριστική. Η θάλασσα, που συνήθως λειτουργεί ως ασπίδα και μαλακώνει το κλίμα του Πειραιά, στο συγκεκριμένο δεκαήμερο παύει να προστατεύει.
Αντίθετα, τροφοδοτεί την ατμόσφαιρα με υγρασία, ενισχύοντας τα φαινόμενα και επιτρέποντας στο χιόνι να πέσει και να στρώσει ακόμη και στο λιμάνι. Όταν, επιπλέον, τα βαρομετρικά χαμηλά ακολουθούν τροχιές νότια της χώρας, το ψύχος δεν διακόπτεται και φτάνει μέχρι τη θάλασσα. Τότε ο Πειραιάς γίνεται ευάλωτος.
Έτσι εξηγούνται εικόνες που μοιάζουν αδιανόητες για μια μεσογειακή πόλη. Πλοία με χιόνι στα καταστρώματα, προβλήτες λευκές, δρόμοι παγωμένοι, η καθημερινότητα να επιβραδύνεται ή να σταματά. Δεν είναι τυχαίο ότι στη συλλογική μνήμη των Πειραιωτών, ο Φεβρουάριος δεν είναι απλώς ένας χειμωνιάτικος μήνας, αλλά ο μήνας της αναμονής και της ανησυχίας.
Ο Φεβρουάριος του 1934 έγινε σημείο αναφοράς για δεκαετίες. Ο Φεβρουάριος του 1992 επανέφερε τη μνήμη του μεγάλου χιονιά. Ο Φεβρουάριος του 2008 επιβεβαίωσε ότι το μοτίβο παραμένει ζωντανό. Και ο Φεβρουάριος του 2021 απέδειξε ότι ακόμη και στον 21ο αιώνα, ο Πειραιάς μπορεί να ζήσει στιγμές πραγματικού χειμώνα.
Δεν είναι κάθε Φεβρουάριος ίδιος. Δεν χιονίζει κάθε χρόνο. Όμως, όταν οι συνθήκες ευθυγραμμιστούν, το δεύτερο δεκαήμερο του μήνα παραμένει το πιο κρίσιμο. Για τον Πειραιά, το διάστημα από τις 10 έως τις 20 Φεβρουαρίου δεν είναι απλώς ημερομηνίες στο ημερολόγιο. Είναι το παράθυρο μέσα από το οποίο, έστω και σπάνια, η πόλη θυμάται ότι μπορεί να γίνει λευκή.
