Σαν σήμερα – Οταν ο Πειραιάς φιλοξένησε τη φλόγα των Ολυμπιακών της Αθήνας

Ήταν Τετάρτη 11 Αυγούστου 2004. Δύο ημέρες απέμεναν μέχρι την Τελετή Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας και η Ολυμπιακή Φλόγα, ύστερα από ένα μοναδικό ταξίδι σε ολόκληρο τον κόσμο και την Ελλάδα, πλησίαζε πλέον στον Πειραιά.

Για την πόλη και το λιμάνι επρόκειτο να είναι μία από τις πιο ξεχωριστές βραδιές εκείνου του καλοκαιριού. Η Φλόγα δεν θα έφθανε απλώς στον Πειραιά οδικώς. Το τελευταίο τμήμα της πορείας της προς το κέντρο της πόλης θα γινόταν διά θαλάσσης, πάνω στην αρχαία τριήρη «ΟΛΥΜΠΙΑΣ».

Η λαμπαδηδρομία είχε ξεκινήσει νωρίς το πρωί από τον Μαραθώνα και μέσα σε μία ημέρα κάλυψε περισσότερα από 100 χιλιόμετρα, περνώντας από δεκάδες δήμους της Αττικής. Το βράδυ έφθασε στα δυτικά προάστια, πέρασε από το Χαϊδάρι και το Αιγάλεω και κατευθύνθηκε προς το λιμάνι: περίπου στις 21:00 βρισκόταν στο Κερατσίνι και στις 21:25 στη Δραπετσώνα.

Η «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» περίμενε τη Φλόγα

Πρωταγωνίστρια της πειραϊκής βραδιάς ήταν η τριήρης «ΟΛΥΜΠΙΑΣ», το μοναδικό λειτουργικό αντίγραφο αθηναϊκής τριήρους του 5ου αιώνα π.Χ.

Η «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» είχε παραχωρηθεί από το Πολεμικό Ναυτικό στον Δήμο Πειραιά ειδικά για τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων και για τη μεταφορά της Φλόγας το βράδυ της 11ης Αυγούστου. Για εβδομάδες προηγουμένως εθελοντές κωπηλάτες προπονούνταν στα νερά του Φαλήρου και του Πειραιά, ώστε το ιστορικό σκάφος να είναι έτοιμο για τη μεγάλη στιγμή.

Μάλιστα, η παρουσία της «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» στον Πειραιά εκείνη την ημέρα δεν περιορίστηκε μόνο στη βραδινή τελετή.

Νωρίτερα είχε κινηθεί στα νερά της πόλης, περνώντας από το Μικρολίμανο και το Πασαλιμάνι, ενώ στον Πειραιά βρίσκονταν επίσης δύο ακόμη ανακατασκευασμένα αρχαία πλοία, το «ΜΙΝΩΣ» και το «ΚΥΡΗΝΕΙΑ», που συμμετείχαν στις εκδηλώσεις των Ολυμπιακών Αγώνων. Η εικόνα των τριών αρχαίων σκαφών στα λιμάνια του σύγχρονου Πειραιά πρέπει να ήταν από τις πλέον εντυπωσιακές εκείνων των ημερών.

Από τη Δραπετσώνα στο κεντρικό λιμάνι

Όταν η Ολυμπιακή Φλόγα έφθασε στη Δραπετσώνα, άρχισε το πιο θεαματικό κομμάτι της πειραϊκής λαμπαδηδρομίας.

Στη διαδικασία της παράδοσης συμμετείχε και ο μεγάλος Έλληνας σκηνοθέτης Θόδωρος Αγγελόπουλος, ενώ τη Φλόγα παρέλαβε ο κυβερνήτης της τριήρους Δημήτρης Παπαδάς.

Η «ΟΛΥΜΠΙΑΣ», με την Ολυμπιακή Φλόγα να καίει στην πλώρη της, μπήκε στο κεντρικό λιμάνι του Πειραιά.

Η εικόνα θα πρέπει να ήταν μοναδική: μία αρχαία αθηναϊκή τριήρης να κινείται μέσα σε ένα από τα μεγαλύτερα σύγχρονα λιμάνια της Μεσογείου, δύο ημέρες πριν από την έναρξη των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων που φιλοξενούσε η Ελλάδα μετά το 1896.

Σύμφωνα με τις ανταποκρίσεις της εποχής, τα πλοία και τα φέρι που βρίσκονταν στο λιμάνι χτυπούσαν τις κόρνες τους, συμμετέχοντας με τον δικό τους τρόπο στην υποδοχή της Φλόγας, ενώ η μπάντα του Λιμενικού πλαισίωνε την τελετή.

Περίπου στις 21:50 η Φλόγα αποβιβάστηκε στην Ακτή Μιαούλη.

Από εκεί ξεκινούσε το τελευταίο, χερσαίο πλέον, κομμάτι της λαμπαδηδρομίας στον Πειραιά.

Οι τελευταίοι λαμπαδηδρόμοι του Πειραιά

Η τελευταία διαδρομή προς την πλατεία Κοραή είχε έντονο πειραϊκό και αθλητικό συμβολισμό.

Πρώτος στη σειρά ήταν ο Χρήστος Βαρτζάκης, μία από τις ιστορικότερες μορφές των δρόμων μεγάλων αποστάσεων στην Ελλάδα και άνθρωπος στενά δεμένος με τον Πειραιά.

Ο Βαρτζάκης είχε γεννηθεί το 1911 και επί δεκαετίες συνέχιζε να τρέχει, αποτελώντας ζωντανό σύμβολο του μαζικού αθλητισμού. Χρόνια αργότερα, σε αφιέρωμα στη ζωή του, καταγράφηκε ότι η τελευταία φορά που φόρεσε τα αθλητικά του παπούτσια ήταν το 2004, όταν έγινε ο πρώτος λαμπαδηδρόμος στον Πειραιά.

Τη Φλόγα πήρε στη συνέχεια η Χρυσούλα Χρυσικού.

Ακολούθησε ένας από τους σπουδαιότερους Έλληνες μπασκετμπολίστες όλων των εποχών, ο Παναγιώτης Φασούλας, μία προσωπικότητα που λίγα χρόνια αργότερα θα συνέδεε ακόμη περισσότερο το όνομά της με την πόλη, αναλαμβάνοντας τη δημαρχία του Πειραιά.

Και έπειτα η Φλόγα πέρασε στα χέρια του ανθρώπου που θα έκλεινε συμβολικά τη μεγάλη αυτή ημέρα.

Ο Λεωνίδας Ανδριανόπουλος μπροστά από το Δημοτικό Θέατρο

Τελευταίος λαμπαδηδρόμος ήταν ο Λεωνίδας Ανδριανόπουλος, ο μικρότερος από τα περίφημα αδέλφια Ανδριανόπουλου που συνέδεσαν το όνομά τους με τα πρώτα χρόνια και τη γιγάντωση του Ολυμπιακού.

Η επιλογή δύσκολα θα μπορούσε να είναι περισσότερο πειραϊκή.

Ο Λεωνίδας Ανδριανόπουλος είχε γεννηθεί στον Πειραιά στις 10 Αυγούστου 1911. Αυτό σημαίνει ότι όταν πήρε στα χέρια του την Ολυμπιακή Φλόγα, στις 11 Αυγούστου 2004, είχε γιορτάσει μόλις την προηγούμενη ημέρα τα 93α γενέθλιά του.

Και δεν περιορίστηκε απλώς στο τελετουργικό άναμμα του βωμού.

Ο Ανδριανόπουλος έτρεξε κανονικά ως λαμπαδηδρόμος στο τελευταίο κομμάτι της διαδρομής και φωτογραφήθηκε κρατώντας ψηλά την Ολυμπιακή δάδα έξω από το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Η συγκεκριμένη φωτογραφία έγινε αργότερα ακόμη και εξώφυλλο βιβλίου αφιερωμένου στη ζωή του.

Ο Λεωνίδας Ανδριανόπουλος με τη Φλόγα , πηγαίνοντας προς το Βωμό στο εξώφυλλο του βιβλίου του κου Δημήτρη Καπράνου.

Η εικόνα είχε έναν ιδιαίτερο συμβολισμό και για έναν ακόμη λόγο. Για δεκαετίες η οικογένεια Ανδριανόπουλου διατηρούσε κατάστημα στην περιοχή της πλατείας Κοραή. Ο Λεωνίδας έφθανε λοιπόν με την Ολυμπιακή Φλόγα σε ένα από τα πιο οικεία σημεία ολόκληρης της ζωής του.

Η Φλόγα ανάβει στην πλατεία Κοραή

Μπροστά από το Δημοτικό Θέατρο, στην πλατεία Κοραή, είχε στηθεί ο βωμός που θα κρατούσε την Ολυμπιακή Φλόγα αναμμένη στον Πειραιά κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Ο Λεωνίδας Ανδριανόπουλος ήταν εκείνος που άναψε τον βωμό.

Ήταν το τέλος μιας εντυπωσιακής ημέρας που είχε ξεκινήσει από τον Μαραθώνα και ολοκληρωνόταν στο κέντρο του Πειραιά.

Χιλιάδες Πειραιώτες είχαν την ευκαιρία να ζήσουν από κοντά μία από τις τελευταίες στάσεις της Φλόγας πριν από την έναρξη των Αγώνων, ενώ μετά την άφιξή της ακολούθησαν οι εορταστικές εκδηλώσεις και συναυλία του Μάριου Φραγκούλη.

Η Ολυμπιακή Φλόγα θα παρέμενε στον Πειραιά για ολόκληρη τη νύχτα.

Το επόμενο πρωί η Φλόγα αποχαιρέτησε τον Πειραιά

Η ιστορία όμως δεν τελείωσε εκείνο το βράδυ.

Το επόμενο πρωί, Πέμπτη 12 Αυγούστου 2004, η Ολυμπιακή Φλόγα ξεκίνησε ξανά το ταξίδι της.

Στις 08:35 περίπου αναχώρησε από τον Πειραιά με προορισμό, στο τέλος της ημέρας, την Ακρόπολη.

Η διαδρομή της μέσα από την πόλη ακολούθησε τις οδούς:

Ηρώων Πολυτεχνείου – 34ου Συντάγματος Πεζικού – Σκυλίτση – Μακαρίου, πριν η λαμπαδηδρομία περάσει στο Μοσχάτο και συνεχίσει προς τις υπόλοιπες περιοχές της Αττικής.

Το ίδιο βράδυ η Φλόγα έφθασε στην Ακρόπολη.

Και μία ημέρα αργότερα, στις 13 Αυγούστου 2004, θα έκανε την τελευταία της διαδρομή προς το Ολυμπιακό Στάδιο, όπου η Ελλάδα και ολόκληρος ο κόσμος θα παρακολουθούσαν την Τελετή Έναρξης των Αγώνων της Αθήνας.

Μία από τις εικόνες του Πειραιά που αξίζει να θυμόμαστε

Περισσότερο από δύο δεκαετίες αργότερα, η 11η Αυγούστου 2004 παραμένει μία ξεχωριστή ημέρα στη σύγχρονη ιστορία του Πειραιά.

Η αρχαία τριήρης να μπαίνει στο λιμάνι με τη Φλόγα στην πλώρη, οι κόρνες των πλοίων να ηχούν, ο κόσμος στην Ακτή Μιαούλη και στους δρόμους του κέντρου, ο Παναγιώτης Φασούλας να μεταφέρει τη δάδα και, στο τέλος, ο 93χρονος Λεωνίδας Ανδριανόπουλος να περνά μπροστά από το Δημοτικό Θέατρο και να ανάβει τον βωμό στην πλατεία Κοραή.

Ήταν μία βραδιά στην οποία συναντήθηκαν με έναν μοναδικό τρόπο η ιστορία της αρχαίας Αθήνας, η ναυτική παράδοση του Πειραιά, ο αθλητισμός και οι άνθρωποι που σημάδεψαν την πόλη.

Και για όσους τη θυμούνται ακόμη, μία από εκείνες τις εικόνες του καλοκαιριού του 2004 που δύσκολα ξεχνιούνται.

Ακολουθεί η φωτογραφία του κου Δημήτρη Κρασονικολάκη