Σημαντική πρόοδο παρουσιάζει η διαδικασία αξιοποίησης του ιστορικού εργοστασίου Ρετσίνα στην περιοχή της Λεύκας στον Πειραιά, με το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο να περνά σε νέο στάδιο, ανοίγοντας τον δρόμο για μια μεγάλη αστική ανάπλαση με κατοικίες, γραφεία, κοινόχρηστους χώρους και εγκαταστάσεις πολιτισμού.
Περισσότερο από έναν χρόνο μετά την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ του Δήμου Πειραιά και της Εθνικής Τράπεζας, τον Σεπτέμβριο του 2025, η υπόθεση της αξιοποίησης της πρώην κλωστοϋφαντουργίας των Αδελφών Ρετσίνα επανέρχεται στο προσκήνιο με νεότερες εξελίξεις.
Όπως είχε παρουσιάσει το PireasPiraeus.com στις 12 Σεπτεμβρίου 2025, η συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών αποτέλεσε το πρώτο ουσιαστικό βήμα για την ανάπλαση μιας από τις μεγαλύτερες εγκαταλελειμμένες βιομηχανικές εκτάσεις της πόλης.
Σύμφωνα με νεότερο ρεπορτάζ του Powergame.gr, στις 25 Οκτωβρίου 2026, το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) έχει πλέον περάσει από το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ), ενώ αναφέρεται ότι έχει λάβει τη σχετική έγκριση σε επίπεδο Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη που επιτρέπει στην Εθνική Τράπεζα να προχωρήσει στα επόμενα στάδια ωρίμανσης της επένδυσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη ξεκινήσει η κατασκευή ή ότι έχουν ολοκληρωθεί όλες οι απαιτούμενες εγκρίσεις.
Μια ανάπλαση σχεδόν 29 στρεμμάτων στη Λεύκα
Το πρώην εργοστάσιο βρίσκεται στο οικοδομικό τετράγωνο που περικλείεται από τις οδούς Ρετσίνα, Υμηττού και Αγίου Φιλίππου, σε μικρή απόσταση από το νέο Δικαστικό Μέγαρο Πειραιά.
Η συνολική έκταση του οικοδομικού τετραγώνου προσεγγίζει τα 29 στρέμματα. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν τον Αύγουστο του 2026, η βασική ιδιοκτησία της Εθνικής Τράπεζας ανέρχεται σε περίπου 26,85 στρέμματα, ενώ έκταση περίπου 2,31 στρεμμάτων ανήκει στον ΟΣΕ.
Η αξιοποίηση του ακινήτου περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός νέου πολεοδομικού συνόλου μικτών χρήσεων, με:
- Κατοικίες και σύγχρονους επαγγελματικούς χώρους.
- Ήπιες εμπορικές δραστηριότητες και καταστήματα εστίασης.
- Πολιτιστικές και εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις.
- Χώρους πρασίνου και κοινόχρηστους χώρους.
- Πεζοδρόμους για την καλύτερη σύνδεση με τη γύρω περιοχή.
- Αποκατάσταση και επανάχρηση των προστατευόμενων ιστορικών κτιρίων.
Η φιλοσοφία του σχεδιασμού είναι να δημιουργηθεί μια νέα αστική γειτονιά, όπου οι ιδιωτικές επενδύσεις θα συνυπάρχουν με δημόσιες και κοινωφελείς λειτουργίες.
Περισσότερα από 7.000 τ.μ. συνδέονται με τις παραχωρήσεις προς τον Δήμο
Ιδιαίτερη σημασία έχει η συμφωνία που υπέγραψαν τον Σεπτέμβριο του 2025 ο δήμαρχος Πειραιά Γιάννης Μώραλης και ο Γενικός Διευθυντής Ακίνητης Περιουσίας της Εθνικής Τράπεζας Γιάννης Κυριακόπουλος.
Το Μνημόνιο Συνεργασίας, το οποίο εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο, προβλέπει τη μεταβίβαση ή παραχώρηση χρήσης χώρων προς όφελος της πόλης.
Συγκεκριμένα:
- 2.762,53 τ.μ. προβλέπεται να μεταβιβαστούν χωρίς αντάλλαγμα στον Δήμο Πειραιά, μαζί με υφιστάμενα διατηρητέα κτίρια.
- 3.235,77 τ.μ. κτιριακών και κοινόχρηστων χώρων προβλέπεται να παραχωρηθούν κατά χρήση στον Δήμο για 30 χρόνια.
- 1.039,08 τ.μ. αφορούν προβλεπόμενους πεζοδρόμους.
Αθροιστικά, οι επιφάνειες αυτές αντιστοιχούν σε περίπου 7.037 τ.μ., αν και δεν πρόκειται στο σύνολό τους για εκτάσεις που μεταβιβάζονται κατά κυριότητα στον Δήμο.
Οι σχεδιαζόμενοι χώροι προορίζονται για πολιτιστικές, εκπαιδευτικές, κοινωνικές και άλλες κοινωφελείς δραστηριότητες, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη δημιουργία νέων ελεύθερων χώρων για τους κατοίκους.
Διατηρούνται 15 ιστορικά κτίρια – Στα σχέδια και μουσείο
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της ανάπλασης αφορά την προστασία της βιομηχανικής κληρονομιάς της περιοχής.
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, το Υπουργείο Πολιτισμού έχει χαρακτηρίσει ως νεότερα μνημεία 15 κτίρια, την κεντρική είσοδο του εργοστασίου και μία καμινάδα, συνολικής επιφάνειας περίπου 4.345 τ.μ.
Τα συγκεκριμένα κτίσματα προστατεύονται λόγω της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής, ιστορικής και βιομηχανικής σημασίας τους.
Αντίθετα, για άλλα κτίρια του συγκροτήματος, τα οποία δεν κρίθηκαν διατηρητέα, είχε επιτραπεί η κατεδάφιση.
Στον νέο σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης η προοπτική δημιουργίας εκθεσιακού ή μουσειακού χώρου αφιερωμένου στην ιστορία της κλωστοϋφαντουργίας Ρετσίνα και γενικότερα στη βιομηχανική ανάπτυξη του Πειραιά.
Μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να αναδείξει τη σημαντική βιομηχανική παράδοση της πόλης, η οποία κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα αποτέλεσε έναν από τους ισχυρότερους παραγωγικούς πυρήνες της Ελλάδας.
Από το 2022 τα πρώτα σχέδια αξιοποίησης
Η προσπάθεια αξιοποίησης του ακινήτου δεν είναι πρόσφατη.
Ήδη από το 2022 είχαν παρουσιαστεί πληροφορίες για τη συμμετοχή της Dimand σε συμβουλευτικό ρόλο, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Εθνικής Τράπεζας να εξετάσει τις δυνατότητες ανάπτυξης του ιστορικού ακινήτου.
Τον Φεβρουάριο του 2025, το PireasPiraeus.com είχε παρουσιάσει βίντεο από το πρώην εργοστάσιο, καταγράφοντας την κατάσταση των εγκαταστάσεων και τις τότε πληροφορίες για πιθανή δημιουργία κατοικιών και γραφείων.
Ακολούθησε, τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, η υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ Δήμου και Εθνικής Τράπεζας.
Τον Δεκέμβριο του 2025, ο πολεοδομικός σχεδιασμός προχώρησε με την έγκριση, από τα αρμόδια δημοτικά όργανα, της τεχνικής έκθεσης που συνόδευε την πρόταση προέγκρισης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου.
Η νεότερη εξέλιξη του Οκτωβρίου 2026, με την πρόοδο της διαδικασίας στο ΚΕΣΥΠΟΘΑ και στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δείχνει ότι η υπόθεση περνά σταδιακά από το στάδιο των γενικών εξαγγελιών σε πιο συγκεκριμένο πολεοδομικό σχεδιασμό.
Ένα ιστορικό εργοστάσιο που σημάδεψε τον Πειραιά
Η κλωστοϋφαντουργία των Αδελφών Ρετσίνα ιδρύθηκε το 1872 και εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες βιομηχανικές επιχειρήσεις της χώρας.
Στις εγκαταστάσεις της απασχολήθηκαν χιλιάδες εργαζόμενοι, ενώ η επιχείρηση συνέβαλε καθοριστικά στην οικονομική ανάπτυξη του Πειραιά και στη διαμόρφωση της εργατικής φυσιογνωμίας της περιοχής.
Κατά την περίοδο της ακμής της διέθετε πολλαπλές παραγωγικές εγκαταστάσεις, με δραστηριότητα στη νηματουργία, την υφαντουργία και τη βαφή υφασμάτων.
Η σταδιακή παρακμή της ελληνικής κλωστοϋφαντουργίας οδήγησε στην υποχώρηση της παραγωγικής δραστηριότητας, ενώ το εργοστάσιο της Λεύκας έκλεισε οριστικά στις αρχές της δεκαετίας του 1980.
Έκτοτε, το μεγάλο συγκρότημα παρέμεινε για δεκαετίες ανενεργό, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα εγκαταλελειμμένης βιομηχανικής κληρονομιάς στον Πειραιά.
Πότε θα ξεκινήσουν τα έργα;
Παρά τις θετικές εξελίξεις, παραμένουν σημαντικές εκκρεμότητες ως προς την υλοποίηση της ανάπλασης.
Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί οριστικό χρονοδιάγραμμα έναρξης κατασκευαστικών εργασιών, ούτε έχουν δημοσιοποιηθεί αναλυτικά το συνολικό ύψος της επένδυσης, ο αριθμός των νέων κατοικιών και οι τελικές κτιριακές επιφάνειες.
Επίσης, απαιτείται να αποσαφηνιστούν οι τελικοί όροι δόμησης, οι επιμέρους εγκρίσεις και το πρόγραμμα αποκατάστασης των ιστορικών κτιρίων.
Υπενθυμίζεται ότι κατά την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας, τον Σεπτέμβριο του 2025, ο δήμαρχος Πειραιά Γιάννης Μώραλης είχε εκφράσει την προσδοκία ότι σε ορίζοντα τριών έως τεσσάρων ετών η περιοχή θα είχε μεταμορφωθεί, θέτοντας ουσιαστικά ως επιθυμητό χρονικό ορίζοντα την περίοδο 2028–2029.
Μένει να φανεί κατά πόσο ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί, δεδομένων των πολεοδομικών, αδειοδοτικών και κατασκευαστικών διαδικασιών που απομένουν.
Μια ευκαιρία αναβάθμισης για τη Λεύκα και τον ευρύτερο Πειραιά
Η ανάπλαση του εργοστασίου Ρετσίνα αποκτά ιδιαίτερη σημασία και λόγω της γειτνίασής του με το νέο Δικαστικό Μέγαρο Πειραιά, μια ακόμη μεγάλη παρέμβαση που αναμένεται να μεταβάλει τη φυσιογνωμία της περιοχής.
Η συνδυασμένη αξιοποίηση μεγάλων εκτάσεων που επί δεκαετίες παρέμεναν ανενεργές θα μπορούσε να δώσει νέα αναπτυξιακή ώθηση στη Λεύκα, δημιουργώντας προϋποθέσεις για κατοικία, επιχειρηματική δραστηριότητα, νέες υποδομές και αναβάθμιση του δημόσιου χώρου.
Παράλληλα, όμως, ιδιαίτερη βαρύτητα θα πρέπει να δοθεί στη διατήρηση της ιστορικής ταυτότητας του συγκροτήματος, στη δημιουργία πραγματικά προσβάσιμων χώρων πρασίνου, στην αντιμετώπιση των κυκλοφοριακών επιπτώσεων και στο κόστος αποκατάστασης των διατηρητέων που θα χρησιμοποιηθούν από τον Δήμο.
Η πρόκληση για τον Πειραιά δεν είναι μόνο να αξιοποιηθεί εμπορικά μια μεγάλη εγκαταλελειμμένη έκταση, αλλά να δημιουργηθεί ένας νέος αστικός χώρος που θα αποδίδει ουσιαστικά οφέλη στους κατοίκους και θα αναδεικνύει την ιστορία της πόλης.
Μετά από περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες εγκατάλειψης, η Ρετσίνα φαίνεται να βρίσκεται πιο κοντά σε μια νέα εποχή. Το επόμενο μεγάλο βήμα θα είναι η μετάβαση από τις πολεοδομικές εγκρίσεις στην πραγματική υλοποίηση του έργου.
Προηγούμενα δημοσιεύματα του PireasPiraeus.com
12 Σεπτεμβρίου 2025: Πρώην εργοστάσιο Ρετσίνα: Μνημόνιο Δήμου Πειραιά – Εθνικής Τράπεζας για ανάπλαση της εκτάσεως.
https://www.pireaspiraeus.com/πρώην-εργοστάσιο-ρετσίνα-μνημόνιο-δή/
22 Φεβρουαρίου 2025: Πρώην εργοστάσιο Ρετσίνα στον Πειραιά: «Στα σκαριά» η αξιοποίηση του ακινήτου
https://www.pireaspiraeus.com/πρώην-εργοστάσιο-ρετσίνα-στον-πειραι/
Πηγές
Powergame.gr (25/10/2026): Πειραιάς: Ξεκλειδώνει η μεγάλη ανάπλαση της Ρετσίνας.
https://www.powergame.gr/akinita/1441178/peiraias-xekleidonei-i-megali-anaplasi-tis-retsinas/
Bizness.gr (24/08/2026): Πώς προχωρά η ανάπλαση του πρώην εργοστασίου Ρετσίνα.
PireasPiraeus.com (26/09/2025): Τα παλιά εργοστάσια του Πειραιά: Ιστορία, κλείσιμο και νέα ζωή.
https://www.pireaspiraeus.com/old-piraeus-factories/
