Αν αφαιρέσει κανείς τον Ολυμπιακό από τον αθλητικό χάρτη του Πειραιά, δεν μένει ένα κενό. Το αντίθετο. Αποκαλύπτεται μια ολόκληρη, συχνά ξεχασμένη, αθλητική ιστορία που ξεκινά από τον 19ο αιώνα και φτάνει μέχρι τις ημέρες μας.
Κωπηλάτες πριν ακόμη καθιερωθεί το ποδόσφαιρο στην Ελλάδα, σωματεία που υπήρξαν ιδρυτικά μέλη αθλητικών ομοσπονδιών, ομάδες με πρωταθλήματα Ελλάδας στο πόλο, ιστορικές παρουσίες στην Α΄ Εθνική του ποδοσφαίρου, αλλά και σύλλογοι γειτονιάς που εξακολουθούν, έναν αιώνα αργότερα, να βγάζουν παιδιά στα γήπεδα, στα κλειστά, στον στίβο και στη θάλασσα.
Ο αθλητικός Πειραιάς είναι πολύ μεγαλύτερος από όσο συνήθως θυμόμαστε.
Σημείωση: Ως «πού βρίσκονται σήμερα» λαμβάνουμε κυρίως την ολοκληρωμένη αγωνιστική περίοδο 2025-26 και, όπου έχουν ήδη γίνει οι σχετικές ανακοινώσεις, την περίοδο 2026-27. Επίσης, στο κύριο μέρος του αφιερώματος αναφερόμαστε σε συλλόγους του σημερινού Δήμου Πειραιά. Στο τέλος γίνεται ξεχωριστή αναφορά στην ευρύτερη πειραϊκή αθλητική οικογένεια, δηλαδή Νίκαια, Κορυδαλλό, Κερατσίνι κ.ά.
Με μια ματιά
| Σύλλογος | Ίδρυση | Αθλήματα με τα οποία συνδέεται | Πού βρίσκεται σήμερα |
|---|---|---|---|
| Όμιλος Ερετών | 1885 | Κωπηλασία | Ενεργός και αγωνιστικός |
| Πειραϊκός Σύνδεσμος | 1894 | Στίβος, μπάσκετ, βόλεϊ | Ενεργός και στα τρία |
| Εθνικός Πειραιώς | 1923 | Ποδόσφαιρο, πόλο, μπάσκετ, βόλεϊ | Γ΄ Εθνική στο ποδόσφαιρο, κορυφαίο επίπεδο στο πόλο |
| Αργοναύτης | 1924 | Ποδόσφαιρο, στίβος, ακαδημίες μπάσκετ | Α΄ ΕΠΣ Πειραιά το 2025-26 |
| Ατρόμητος Πειραιώς | 1926 | Ποδόσφαιρο – ιστορικά και μπάσκετ | Α΄ ΕΠΣ Πειραιά το 2026-27 |
| Ναυτικός Αθλητικός Σύνδεσμος | 1929 | Κωπηλασία, ιστιοπλοΐα, κανόε-καγιάκ, SUP | Ενεργός |
| Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος | 1933 | Ιστιοπλοΐα | Ενεργός σε υψηλό επίπεδο |
| Ιστιοπλοϊκός Όμιλος Πειραιώς | 1937 | Ιστιοπλοΐα | Με διεθνείς επιτυχίες ακόμη και το 2026 |
| Φοίνικας Πειραιά | 1949 | Μπάσκετ, βόλεϊ | Ενεργός σε άνδρες και γυναίκες |
| Προφήτης Ηλίας | 1954 | Μπάσκετ, ποδόσφαιρο, πινγκ πονγκ | Ενεργός και στα τρία |
| Πορφύρας | 1957 | Μπάσκετ, βόλεϊ | Τρία τμήματα σε εθνικό επίπεδο το 2025-26 |
Όμιλος Ερετών – 1885: πριν από όλους
Η ιστορία πρέπει να ξεκινήσει από τη θάλασσα.
Ο Όμιλος Ερετών ιδρύθηκε το 1885 και θεωρείται το αρχαιότερο εν ενεργεία αθλητικό σωματείο της Ελλάδας. Το 2025 συμπλήρωσε 140 χρόνια συνεχούς λειτουργίας. Δεν πρόκειται επομένως για ένα ιστορικό όνομα που απλώς επιβιώνει στα αρχεία, αλλά για έναν σύλλογο που εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στην κωπηλασία, να συμμετέχει σε αγώνες και να αναπτύσσει νέους αθλητές.
Στη μακρά ιστορία του έχει αναδείξει Ολυμπιονίκες, παγκόσμιους πρωταθλητές και αθλητές που συνέδεσαν τον Πειραιά με την ελληνική κωπηλασία.
Και μόνο το γεγονός ότι στον Πειραιά υπήρχε οργανωμένο αθλητικό σωματείο από το 1885, σαράντα χρόνια πριν από την ίδρυση του Ολυμπιακού, δείχνει πόσο βαθιές είναι οι αθλητικές ρίζες της πόλης.
Πειραϊκός Σύνδεσμος – 1894: ένας από τους πατέρες του ελληνικού αθλητισμού
Λίγα χρόνια αργότερα, το 1894, ιδρύθηκε ο Πειραϊκός Σύνδεσμος.
Η ιστορία του ξεπερνά κατά πολύ τα όρια ενός απλού αθλητικού συλλόγου, καθώς ανέπτυξε παράλληλα πολιτιστική, εκπαιδευτική και κοινωνική δράση. Στον αθλητισμό, όμως, η συμβολή του υπήρξε τεράστια.
Ο στίβος λειτουργεί από την ίδρυση του Συνδέσμου και ο Πειραϊκός υπήρξε το 1899 ένα από τα ιδρυτικά σωματεία του ΣΕΓΑΣ. Σήμερα λειτουργούν επίσημα τμήματα κλασικού αθλητισμού, καλαθοσφαίρισης και πετοσφαίρισης.
Η ανδρική ομάδα μπάσκετ έχει πίσω της ακόμη και παρουσίες στην κορυφαία κατηγορία του ελληνικού μπάσκετ. Σήμερα βρίσκεται πολύ χαμηλότερα: την περίοδο 2025-26 αγωνίστηκε στη Β΄ ΕΣΚΑΝΑ.
Στο βόλεϊ διατηρεί γυναικεία τμήματα και ακαδημίες, ενώ ο στίβος παραμένει ίσως ο πιο χαρακτηριστικός σύνδεσμός του με τις απαρχές του ελληνικού αθλητισμού.
Υπάρχει μάλιστα μια ενδιαφέρουσα ιστορική σύνδεση: οι αδελφοί Ανδριανόπουλοι είχαν αγωνιστεί στον στίβο με τα χρώματα του Πειραϊκού πριν από το 1925.
Ο Πειραϊκός, με άλλα λόγια, δεν είναι ένα σωματείο του παρελθόντος. Είναι ένα σωματείο του 1894 που εξακολουθεί να λειτουργεί το 2026.
Εθνικός Πειραιώς – 1923: η άλλη μεγάλη πολυαθλητική δύναμη της πόλης
Από όλες τις ομάδες του αφιερώματος, ο Εθνικός Πειραιώς είναι ασφαλώς εκείνος που έφτασε ιστορικά πιο κοντά σε αυτό που ονομάζουμε «μεγάλος πολυαθλητικός σύλλογος».
Ιδρύθηκε το 1923 και το όνομά του συνδέθηκε με το ποδόσφαιρο, το πόλο, το μπάσκετ, το βόλεϊ και γενικότερα τον πειραϊκό αθλητισμό.
Ποδόσφαιρο
Για πολλές δεκαετίες ο Εθνικός αποτελούσε σταθερό μέλος της μεγάλης κατηγορίας και ένα από τα σημαντικότερα ποδοσφαιρικά ονόματα της χώρας.
Σήμερα απέχει αρκετά από εκείνες τις εποχές, αλλά παραμένει σε εθνική κατηγορία. Για την περίοδο 2026-27 ο Εθνικός βρίσκεται στον 8ο όμιλο της Γ΄ Εθνικής, μαζί μεταξύ άλλων με Ιωνικό, Προοδευτική, Αμφιάλη, Αιγάλεω και Απόλλωνα Σμύρνης.
Πόλο
Εδώ όμως η εικόνα αλλάζει εντελώς.
Ο Εθνικός αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα στην ιστορία του ελληνικού πόλο, με 38 πρωταθλήματα Ελλάδας ανδρών.
Και δεν πρόκειται μόνο για δόξα του παρελθόντος. Η ανδρική ομάδα εξακολουθεί να αγωνίζεται στην κορυφαία κατηγορία του ελληνικού πόλο, ενώ η γυναικεία ομάδα ολοκλήρωσε την περίοδο 2025-26 στην 3η θέση της Ελλάδας.
Μπάσκετ και βόλεϊ
Ο Εθνικός διαθέτει επίσης ενεργή παρουσία στα κλειστά. Η ανδρική ομάδα μπάσκετ επέστρεψε για την περίοδο 2025-26 στην Α΄ ΕΣΚΑΝΑ, ενώ υπάρχει και δραστηριότητα στο βόλεϊ.
Έτσι, αν θέλαμε να βρούμε ποιος ιστορικός σύλλογος του Πειραιά –εκτός Ολυμπιακού– εξακολουθεί να έχει την πιο έντονη πολυαθλητική παρουσία, ο Εθνικός θα ήταν αναμφίβολα από τους πρώτους.
Αργοναύτης – 1924: το Χατζηκυριάκειο έχει τη δική του ιστορία
Ο Αργοναύτης αποτελεί μια από τις πλέον χαρακτηριστικές ομάδες γειτονιάς του Πειραιά.
Ιδρύθηκε το 1924 στο Χατζηκυριάκειο, με σημαντική παρουσία ανθρώπων δωδεκανησιακής καταγωγής, και αργότερα έφτασε να αγωνιστεί ακόμη και στη Β΄ Εθνική. Από τον Αργοναύτη πέρασαν παίκτες που ακολούθησαν πολύ μεγάλη ποδοσφαιρική καριέρα, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον Γιώργο Δεληκάρη.
Σήμερα ο σύλλογος παραμένει ζωντανός.
Την περίοδο 2025-26 η πρώτη ομάδα ποδοσφαίρου αγωνίστηκε στην Α΄ Κατηγορία της ΕΠΣ Πειραιά, ενώ ο σύλλογος διατηρεί παράλληλα ποδοσφαιρικές ακαδημίες, τμήμα στίβου και ακαδημία μπάσκετ.
Ο Αργοναύτης είναι ένα καλό παράδειγμα του πώς ένα ιστορικό πειραϊκό σωματείο μπορεί να έχει χάσει την πανελλήνια προβολή που είχε κάποτε, αλλά να εξακολουθεί να έχει ουσιαστικό ρόλο μέσα στη γειτονιά του.
Ατρόμητος Πειραιώς – 1926: από την Α΄ Εθνική στα Καμίνια
Ο Ατρόμητος Πειραιώς, με έδρα τα Καμίνια, ιδρύθηκε το 1926 και διαθέτει μια διάκριση που σήμερα ίσως πολλοί Πειραιώτες αγνοούν: έχει αγωνιστεί στην Α΄ Εθνική, την περίοδο 1960-61.
Σήμερα βρίσκεται στις τοπικές κατηγορίες του Πειραιά.
Το 2026 χρειάστηκε αγώνα παραμονής, στον οποίο νίκησε με 3-2 τον ΑΟ Αγίου Δημητρίου, εξασφαλίζοντας την παρουσία του στην Α΄ ΕΠΣ Πειραιά και για την περίοδο 2026-27.
Υπάρχει όμως και μια ενδιαφέρουσα μπασκετική συνέχεια του ονόματος.
Από το 1985 είχαν δημιουργηθεί στον Ατρόμητο τμήματα μπάσκετ, τα οποία το 1990 ανεξαρτητοποιήθηκαν και αποτέλεσαν την ΕΣΗ Ατρόμητος Πειραιά. Επομένως σήμερα δεν μιλάμε για το ίδιο νομικά σωματείο, αλλά για έναν σύλλογο που προέρχεται από την μπασκετική δραστηριότητα του ιστορικού Ατρομήτου.
Η γυναικεία ομάδα της ΕΣΗ Ατρόμητος αγωνίστηκε το 2025-26 στην Α΄ ΕΣΚΑΝΑ.
Και μετά… η θάλασσα
Θα ήταν λάθος ένα αφιέρωμα στον αθλητισμό του Πειραιά να περιοριστεί σε ποδόσφαιρο, μπάσκετ και βόλεϊ. Η πόλη έχει δημιουργήσει μερικούς από τους ιστορικότερους ναυταθλητικούς ομίλους της Ελλάδας.
Ναυτικός Αθλητικός Σύνδεσμος – 1929
Ο Ναυτικός Αθλητικός Σύνδεσμος (ΝΑΣ) ιδρύθηκε στον Πειραιά το 1929 και εγκαταστάθηκε στο Μικρολίμανο. Η αρχική του δραστηριότητα περιλάμβανε κωπηλασία, κολύμβηση και ιστιοπλοΐα.
Σήμερα παραμένει πολυδραστήριος ναυταθλητικός σύλλογος με:
- κωπηλασία,
- ιστιοπλοΐα,
- ιστιοπλοΐα ανοικτής θαλάσσης,
- κανόε-καγιάκ,
- SUP.
Ένας ακόμη σύλλογος σχεδόν εκατό ετών που δεν αποτελεί απλώς ιστορική αναφορά αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται μέσα στην καθημερινότητα της πόλης.
Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος – 1933
Ο σημερινός Ναυτικός Όμιλος Ελλάδος ιδρύθηκε το 1933 και από το 1936 φέρει τη σημερινή ονομασία του. Η έδρα του στον λόφο Κουμουνδούρου, πάνω από το Μικρολίμανο, αποτελεί εδώ και δεκαετίες ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα σημεία του ναυταθλητικού Πειραιά.
Ο ΝΟΕ παραμένει ενεργός στην ιστιοπλοΐα, στη ναυτική εκπαίδευση και στην ανάπτυξη αθλητών, με συμμετοχές σε ελληνικές και διεθνείς διοργανώσεις.
Ιστιοπλοϊκός Όμιλος Πειραιώς – 1937: ακόμη στην παγκόσμια κορυφή
Ο Ιστιοπλοϊκός Όμιλος Πειραιώς ιδρύθηκε το 1937 και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες σταθερές του πειραϊκού ναυταθλητισμού.
Και εδώ δεν μιλάμε απλώς για ένδοξο παρελθόν.
Τον Ιούλιο του 2026, αθλητές του ΙΟΠ κατέκτησαν τρία χρυσά και ένα ασημένιο μετάλλιο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα 420, μια επίδοση που δείχνει ότι ένας σύλλογος που πλησιάζει τα 90 χρόνια ζωής εξακολουθεί να βρίσκεται στην παγκόσμια ελίτ.
Παράλληλα λειτουργεί και ιστιοπλοΐα ανοικτής θαλάσσης και αντίστοιχες σχολές.
Φοίνικας Πειραιά – 1949: η αθλητική παράδοση της Καλλίπολης
Στην άλλη πλευρά της πόλης, στην Καλλίπολη και την Πειραϊκή, συναντάμε τον Φοίνικα Πειραιά, που ιδρύθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1949.
Στη διάρκεια της ιστορίας του ασχολήθηκε με πολλά αθλήματα, ενώ σήμερα η ταυτότητά του είναι κυρίως συνδεδεμένη με το μπάσκετ και το βόλεϊ.
Την περίοδο 2025-26:
- η ανδρική ομάδα μπάσκετ αγωνίστηκε στη Β΄ ΕΣΚΑΝΑ,
- η γυναικεία ομάδα μπάσκετ βρέθηκε στην Α΄ ΕΣΚΑΝΑ, τερμάτισε στην πρώτη τετράδα της κανονικής περιόδου και έφτασε μέχρι τον τελικό του Κυπέλλου,
- η γυναικεία ομάδα βόλεϊ ολοκλήρωσε την Τοπική Κατηγορία 2 της ΕΣΠΕΔΑ στην 4η θέση.
Είναι ακόμη ένα παράδειγμα συλλόγου που λειτουργεί ως αθλητικός πυρήνας μιας συγκεκριμένης πειραϊκής γειτονιάς επί περισσότερες από επτά δεκαετίες.
Προφήτης Ηλίας – 1954: μπάσκετ, ποδόσφαιρο και πινγκ πονγκ
Ο Αθλητικός Όμιλος Προφήτης Ηλίας δημιουργήθηκε το 1954 στην Καστέλλα και αποτελεί μία από τις ιδιαίτερες περιπτώσεις του πειραϊκού αθλητισμού, επειδή η δραστηριότητά του δεν περιορίστηκε ποτέ σε ένα μόνο άθλημα.
Το ποδόσφαιρο αποτέλεσε την πρώτη βάση του συλλόγου, ενώ ήδη από το 1957 εμφανίστηκε και το τμήμα επιτραπέζιας αντισφαίρισης. Αργότερα το μπάσκετ εξελίχθηκε στο άθλημα με τη μεγαλύτερη πανελλήνια παρουσία του συλλόγου.
Μπάσκετ
Η γυναικεία ομάδα αγωνίστηκε την περίοδο 2025-26 στην Α2 Εθνική Γυναικών. Η ΕΟΚ καταγράφει τον Προφήτη Ηλία κανονικά μεταξύ των ομάδων της κατηγορίας και με έδρα το Κλειστό Καμινίων.
Η χρονιά, πάντως, δεν ολοκληρώθηκε όπως θα ήθελε ο σύλλογος, καθώς η ομάδα υποβιβάστηκε μετά τη διαδικασία παραμονής.
Επιτραπέζια αντισφαίριση
Ακόμη πιο άγνωστο στο ευρύ κοινό είναι ότι ο Προφήτης Ηλίας έχει σημαντική παράδοση και στο πινγκ πονγκ.
Το 2025-26 η γυναικεία ομάδα αγωνίστηκε στην Α2 Εθνική, αλλά υποβιβάστηκε μέσω των play-out, ενώ την ίδια περίοδο η ανδρική ομάδα πρωταγωνιστούσε στη δική της κατηγορία.
Ποδόσφαιρο
Η ποδοσφαιρική ομάδα συνέχισε το 2025-26 στη Β΄ Κατηγορία της ΕΠΣ Πειραιά.
Έτσι, ένας σύλλογος που συχνά ταυτίζεται αποκλειστικά με το γυναικείο μπάσκετ έχει στην πραγματικότητα παρουσία σε τρία διαφορετικά αθλήματα.
Πορφύρας – 1957: ίσως η πιο πολυδιάστατη σύγχρονη περίπτωση
Ο Αθλητικός Όμιλος Φρεαττύδας Πορφύρας ιδρύθηκε το 1957 και πήρε το όνομά του από τον ποιητή Λάμπρο Πορφύρα, που συνδέθηκε στενά με την περιοχή της Φρεαττύδας.
Σήμερα ο Πορφύρας είναι ένας από τους ελάχιστους μη «μεγάλους» πειραϊκούς συλλόγους που κατάφεραν να έχουν παράλληλη παρουσία σε εθνικές κατηγορίες σε διαφορετικά ομαδικά αθλήματα.
Γυναικείο βόλεϊ
Η γυναικεία ομάδα αγωνίστηκε το 2025-26 στην Pre League, δηλαδή τη δεύτερη εθνική κατηγορία, και ολοκλήρωσε την κανονική περίοδο στην 6η θέση.
Ανδρικό μπάσκετ
Οι άνδρες αγωνίστηκαν στη National League 2 και έφτασαν στα play-off, όπου αποκλείστηκαν από τον Απόλλωνα Σμύρνης.
Γυναικείο μπάσκετ
Και οι γυναίκες βρέθηκαν σε εθνική κατηγορία, την Α2 Γυναικών, πραγματοποιώντας μάλιστα πορεία που τις έφερε στη δεύτερη φάση και στα play-off της διοργάνωσης.
Αν λοιπόν ψάχνουμε ποιο από τα ιστορικά σωματεία του Πειραιά έχει σήμερα την πιο έντονη παρουσία στα «κλειστά», ο Πορφύρας αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα: ανδρικό μπάσκετ, γυναικείο μπάσκετ και γυναικείο βόλεϊ σε εθνικό επίπεδο μέσα στην ίδια αγωνιστική περίοδο.
Η ιδιαίτερη περίπτωση των Φιλάθλων Πειραιά
Υπάρχει και μία ιστορία που αξίζει να παρακολουθήσουμε από εδώ και πέρα.
Τον Ιούλιο του 2026 ο Αργοναύτης ανακοίνωσε την επαναδραστηριοποίηση των ιστορικών Φιλάθλων Πειραιά, σε συνεργασία με ανθρώπους του συλλόγου του Χατζηκυριακείου.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Αργοναύτη, οι Φίλαθλοι έχουν ρίζες που φτάνουν στο 1917 και αποτελούν ένα από τα ιστορικά πειραϊκά σωματεία της εποχής πριν από τη διαμόρφωση του σύγχρονου ποδοσφαιρικού χάρτη της πόλης.
Η προσπάθεια βρίσκεται ακόμη σε στάδιο επανεκκίνησης και επομένως θα χρειαστεί χρόνος για να φανεί αν οι Φίλαθλοι θα αποκτήσουν ξανά σταθερή αγωνιστική παρουσία.
Και το χάντμπολ;
Σε αντίθεση με το πόλο, το μπάσκετ, το βόλεϊ ή την ιστιοπλοΐα, δεν υπάρχει σήμερα κάποιος από τους παλαιούς μη-Ολυμπιακούς συλλόγους του Δήμου Πειραιά με αντίστοιχα ισχυρή παρουσία στις κορυφαίες κατηγορίες του χάντμπολ.
Ο Πειραϊκός, για παράδειγμα, είχε αναπτύξει στο παρελθόν περισσότερα αθλήματα, όμως σήμερα τα οργανωμένα αθλητικά τμήματά του είναι στίβος, μπάσκετ και βόλεϊ.
Αυτό δείχνει και κάτι ενδιαφέρον: ο αθλητικός χάρτης μιας πόλης δεν μένει σταθερός. Ορισμένα αθλήματα ριζώνουν επί έναν αιώνα, άλλα εμφανίζονται για κάποιες δεκαετίες και στη συνέχεια υποχωρούν.
Ποδόσφαιρο, μπάσκετ, πόλο, βόλεϊ, στίβος, πινγκ πονγκ, κωπηλασία, ιστιοπλοΐα…
Αν τα συγκεντρώσουμε όλα, η εικόνα του Πειραιά το 2026 είναι πολύ διαφορετική από αυτή που ίσως φαντάζεται κάποιος βλέποντας μόνο τις μεγάλες επαγγελματικές διοργανώσεις.
Στο ποδόσφαιρο, ο Εθνικός βρίσκεται στη Γ΄ Εθνική, ενώ Αργοναύτης και Ατρόμητος συνεχίζουν στην Α΄ ΕΠΣ Πειραιά και ο Προφήτης Ηλίας στις χαμηλότερες τοπικές κατηγορίες.
Στο πόλο, ο Εθνικός παραμένει δύναμη πανελλήνιας εμβέλειας, με άνδρες και γυναίκες στην κορυφαία κατηγορία.
Στο μπάσκετ, Πορφύρας, Προφήτης Ηλίας, Πειραϊκός, Φοίνικας, Εθνικός και η ΕΣΗ Ατρόμητος εξακολουθούν να διατηρούν διαφορετικού επιπέδου αγωνιστική δραστηριότητα.
Στο βόλεϊ, ο Πορφύρας έχει την υψηλότερη παρουσία, ενώ Πειραϊκός και Φοίνικας συνεχίζουν επίσης να καλλιεργούν το άθλημα.
Στον στίβο, ο Πειραϊκός εξακολουθεί να διατηρεί το τμήμα που λειτουργεί από το 1894, ενώ ενεργό τμήμα έχει και ο Αργοναύτης.
Στην επιτραπέζια αντισφαίριση, ο Προφήτης Ηλίας αποτελεί μία από τις λιγότερο γνωστές αλλά ιστορικές πειραϊκές παρουσίες.
Και φυσικά στον ναυταθλητισμό, ο Όμιλος Ερετών, ο ΝΑΣ, ο ΝΟΕ και ο Ιστιοπλοϊκός Όμιλος Πειραιώς αποδεικνύουν ότι η σχέση του Πειραιά με τη θάλασσα δεν είναι απλώς εμπορική ή ναυτιλιακή. Είναι και βαθιά αθλητική.
Και τι γίνεται με Ιωνικό, Προοδευτική και τις άλλες «πειραϊκές» ομάδες;
Εδώ χρειάζεται μια γεωγραφική διευκρίνιση.
Στην ευρύτερη έννοια του «πειραϊκού αθλητισμού» ασφαλώς ανήκουν ιστορικά ονόματα όπως ο Ιωνικός, η Προοδευτική, η Αρμενική Πειραιώς, ομάδες του Κερατσινίου και της Δραπετσώνας κ.ά.
Διοικητικά όμως δεν βρίσκονται στον σημερινό Δήμο Πειραιά.
Ο Ιωνικός και η Προοδευτική έχουν τη βάση τους στη Νίκαια και το 2026-27 θα βρίσκονται μάλιστα μαζί με τον Εθνικό στον 8ο όμιλο της Γ΄ Εθνικής.
Η Αρμενική Πειραιώς, παρότι διατηρεί το «Πειραιώς» στην ιστορική ονομασία της, εδρεύει σήμερα στη Νίκαια και την περίοδο 2025-26 αγωνίστηκε στη Pre League Ανδρών του βόλεϊ.
Άρα θα άξιζε ίσως ένα δεύτερο, ξεχωριστό αφιέρωμα στις ιστορικές ομάδες της ευρύτερης περιφέρειας Πειραιά, από τη Νίκαια μέχρι το Κερατσίνι και τη Δραπετσώνα.
Ένας Πειραιάς με πολύ περισσότερες φανέλες
Η ιστορία του πειραϊκού αθλητισμού δεν γράφτηκε με μία μόνο φανέλα.
Γράφτηκε στις λέμβους του Ομίλου Ερετών από το 1885. Στον στίβο του Πειραϊκού από το 1894. Στα ποδοσφαιρικά και –κυρίως– στα πολικά πρωταθλήματα του Εθνικού. Στο Χατζηκυριάκειο με τον Αργοναύτη, στα Καμίνια με τον Ατρόμητο, στην Καλλίπολη με τον Φοίνικα, στην Καστέλλα με τον Προφήτη Ηλία και στη Φρεαττύδα με τον Πορφύρα.
Γράφτηκε επίσης μέσα στη θάλασσα, με τον ΝΑΣ, τον Ναυτικό Όμιλο Ελλάδος και τον Ιστιοπλοϊκό Όμιλο Πειραιώς.
Κάποιοι από αυτούς τους συλλόγους γνώρισαν εποχές μεγάλης πανελλήνιας ακμής και σήμερα αγωνίζονται στις τοπικές κατηγορίες. Άλλοι, όπως ο Εθνικός στο πόλο ή ο ΙΟΠ στην ιστιοπλοΐα, εξακολουθούν να βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο ακόμη και σήμερα.
Το σημαντικότερο όμως είναι άλλο.
Οι περισσότερες από αυτές τις ιστορικές φανέλες δεν έχουν εξαφανιστεί.
Πίσω από τα ονόματα του 1885, του 1894, του 1923 ή του 1924 εξακολουθούν το 2026 να υπάρχουν προπονητές, διοικήσεις, αθλητές, ακαδημίες και –κυρίως– παιδιά του Πειραιά που φορούν τις ίδιες φανέλες.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αθλητική κληρονομιά της πόλης.
