Σε οριακό σημείο παραμένει το στεγαστικό πρόβλημα της Δημόσιας Καποδιστριακής Βιβλιοθήκης Αίγινας, σύμφωνα με ανακοίνωση του Εφορευτικού Συμβουλίου της, που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 27 Μαρτίου 2026. Η Βιβλιοθήκη κάνει λόγο για μια πολύχρονη εκκρεμότητα, η οποία όχι μόνο δεν έχει λυθεί, αλλά περιπλέκεται ακόμη περισσότερο μετά τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από την παραχώρηση χώρων στο Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο.
Το πρόβλημα της στέγασης της Βιβλιοθήκης δεν είναι νέο. Ήδη από το 1992 είχε παραχωρηθεί το Εϋνάρδειο Καποδιστριακό Διδασκαλείο, με στόχο να στεγαστεί εκεί ο φορέας. Παρότι ακολούθησαν μελέτες, εγκρίσεις και διαδικασίες για την αποκατάσταση και μετατροπή του κτιρίου σε δημόσια βιβλιοθήκη, η υλοποίηση του έργου δεν προχώρησε. Πολεοδομικές εκκρεμότητες, διοικητικές καθυστερήσεις και αλλεπάλληλες διαδικασίες κράτησαν το έργο στα χαρτιά, ενώ, όπως σημειώνεται, το ιστορικό κτίριο συνεχίζει να καταρρέει.
Σήμερα, η Δημόσια Καποδιστριακή Βιβλιοθήκη Αίγινας λειτουργεί σε χώρους του Κυβερνείου, που ανήκουν στα Γενικά Αρχεία του Κράτους. Οι υποδομές, ωστόσο, κρίνονται ανεπαρκείς. Μόνο 20.000 έως 25.000 τόμοι είναι διαθέσιμοι στο κοινό, ενώ περισσότεροι από 40.000 τόμοι παραμένουν αποθηκευμένοι, πακεταρισμένοι προσωρινά σε χώρους του Δημοτικού Σχολείου Βαθέος, που έχουν παραχωρηθεί από τον Δήμο Αίγινας.
Με δεδομένες τις στεγαστικές ανάγκες, το Εφορευτικό Συμβούλιο είχε ζητήσει την παραχώρηση επιπλέον χώρου στο Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη η δημιουργία του Διαχρονικού Μουσείου Αίγινας. Το αίτημα φάνηκε να ευοδώνεται το 2022, όταν το Υπουργείο Πολιτισμού ενέκρινε την παραχώρηση περίπου 680 τετραγωνικών μέτρων για τη Βιβλιοθήκη, μέσω τροποποίησης του κτιριολογικού προγράμματος του μουσείου.
Η εξέλιξη αυτή, όμως, ανετράπη το Νοέμβριο του 2025, όταν, σύμφωνα με τη Βιβλιοθήκη, σχεδόν το σύνολο του χώρου που θεωρούνταν ότι προοριζόταν για εκείνη παραχωρήθηκε στην Περιφέρεια Αττικής για τη δημιουργία «Μουσείου Φιστικιού». Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, δεν είχε προηγηθεί ενημέρωση ούτε προς τη Βιβλιοθήκη ούτε προς την αρμόδια Τεχνική Υπηρεσία του Υπουργείου Παιδείας, ενώ δεν έγινε και δημόσια διαβούλευση. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε έντονη ανησυχία και αρνητικά σχόλια στην τοπική κοινωνία.
Το Εφορευτικό Συμβούλιο υποστηρίζει ότι ακολούθησαν παρεμβάσεις και αιτήματα διευκρινίσεων προς τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες. Σύμφωνα με απάντηση που έλαβε στα τέλη Δεκεμβρίου, εξακολουθούν να ισχύουν τόσο η απόφαση του 2022 για ένταξη της Βιβλιοθήκης στο κτιριολογικό πρόγραμμα του Ορφανοτροφείου όσο και η μεταγενέστερη απόφαση παραχώρησης χώρου στην Περιφέρεια Αττικής. Ωστόσο, από τότε δεν έχει υπάρξει περαιτέρω ενημέρωση.
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η διοίκηση της Βιβλιοθήκης ανακοίνωσε ότι στις αρχές Μαρτίου έλαβε ομόφωνη απόφαση να ζητήσει εκ νέου από το Υπουργείο Πολιτισμού την παραχώρηση χώρων τουλάχιστον 680 τετραγωνικών μέτρων εντός του Διαχρονικού Μουσείου Αίγινας, όπως είχε προβλεφθεί στην απόφαση του 2022. Όπως τονίζεται, η διεκδίκηση αυτή δεν στρέφεται εναντίον κανενός δημόσιου φορέα, αλλά αποσκοπεί στην εξασφάλιση μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης για το μέλλον της Βιβλιοθήκης.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και λόγω της ιστορικής της διάστασης, καθώς στο Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο είχε λειτουργήσει η πρώτη Εθνική Καποδιστριακή Βιβλιοθήκη της Ελλάδας. Για τη διοίκηση της Βιβλιοθήκης, η αποκατάσταση αυτής της εκκρεμότητας δεν αφορά μόνο ένα στεγαστικό αίτημα, αλλά και τη διαφύλαξη της πολιτιστικής ταυτότητας και της ιστορικής μνήμης της Αίγινας.
